Blog Arşivleri

Diyalog konferansı

Bu çalışmayla yüze yakın insan ortak ilgi alanlarını incelemek, yorum ve tanımlamalarda birleşmek ve üzerinde çalışılacak önerilerde anlaşmak fırsatı bulur.

 

Konferans en fazla 8 kişilik küçük gruplardan oluşur ve üç konuşma turunu içerir.

  1. İlk tur uygun bileşimden oluşan temel gruplarla – örneğin, bir iletişim ağındaki proje grupları veya bir örgütteki çalışma grupları/bölümler – yapılır. Burada katılımcılar, sözkonusu uygun bir tema etrasında yoğunlaşır.
  2. Karma gruplarla (aşağıya bkz) yapılan ikinci turda yeni katılanlar, daha önceki görüşme hakkında yorumlar yapar, değerlendirir ve derinleşirler.
  3. Üçüncü turda, temel gruplardaki ilk katılımcılar, 1. ve 2. turda ortaya çıkan bazı düşünceleri gerçekleştirmeye ilişkin ortak stratejiler tespit ederler. Konferans birbirinden bağımsız örgütlerden gelen katılımcılardan oluşuyorsa, temel gruplar farklı örgüt ve projelerden gelen kimselerden oluşabilir. Bu durumda tur çalışmaları  projelere göre yapılır

Diyalog konferansı, gelecek bir çalışma öncesi katılım ve görüş birliği sağlama yolunda çok güçlü bir araçtır. Konferansı yöneten(ler)in, önceden farklı konuşma temalarını hazırlamış ve uygun gruplandırmaları yapmış olması ve konferans süresince de çok anlaşılır bir yönlendirme yapması gerekir.

Demokratik örgütsel gelişme (bir örgüt için biçimlendirilmiş olan) ve Güçlü bir sivil toplum(farklı örgüt temsilcilerinin oluşturduğu bir iletişim ağı için biçimlendirilmiş olan) uygulamalarına da bakabilirsiniz.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Bastırma teknikleri

Bazen toplantılara kuraldışı metotlar kullanan bir kaç kişinin egemen olduğu görülür.

Norveç’li sosyal psikoloji profesörü Berit Ås, erkeklerin, kadın iş arkadaşlarına karşı kendi pozisyonlarını güçlendirmek için beş çeşit bastırma (egemenlik kurma)  tekniğini kullandıkları tesbitinde bulundu. Fakat bu bastırma teknikleri cinsiyet farkı gözetilmeksizin herkese karşı kullanılabilir:

  1. Görünmez kılmak: muhalif durumundaki insanları görmezden gelerek onları susturmak ya da marjinalize etmek.
  2. Gülünç duruma düşürmek: manipulatif bir biçimde – örneğin yersiz ve göze batıcı bir biçimde benzetmelerde bulunarak – kişinin öne sürdüğü düşüncenin gülünç ve önemsiz olduğunu ileri sürmek. Diğer bir yöntem de herkesin önünde kişinin dış görünüşünü eleştirmek.
  3. Bilgilendirmekten geri durmak: örneğin, kendisine ulaşan bilgiyi ilgili olan herkese değil de sadece çok yakın arkadaşlarına aktarmak. (Çoğu zaman düşünülmeden yapılır)
  4. Çifte cezalandırma: insanları, hangi alternatif davranışı seçerse seçsin aşağılanıp cezalandırılma durumuna itmek.
  5. Suçluluk duygusu yaratmak: insanların kendi özelliklerinden dolayı utanç duygusuna kapılmaların yol açmak ve başlarına gelen olumsuz bir şeyin kendi hatalarından kaynaklandığını ima etmek. Genelde gülünç duruma düşürme ve çifte cezalandırmayla birlikte meydana gelir.

Dairesel bir turda bir bastırma tekniğinin tespit edilerek ondan bahsedilmesi, ayrımcılığın önünün kesilmesine ve grup içerisinde tekrar Eşit davranma prensibinin hayata geçirilmesine yeter. Daha iyi toplantılar için araçlar bölümüne de bakınız.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Beyin fırtınası

Grubun bir konu, bir sav veya bir kavram etrafında serbestçe düşünmesine izin verilir.

Her katılımcıdan gelen bütün öneriler not edilir. Kurallar:

  1. hiç bir düşünce yanlış değildir
  2. hiç kimse bir başkasının düşüncesini yorumlamaz
  3. hemfikir olma şartı yoktur
  • Yüksek bir tempo tutturun. Yapılması gereken tek şey özgürce bir yığın alternatif ele almaktır.
  • Artık öneriler gelmiyorsa ya da süre dolmuşsa, düşünce önerileri ayrıştırılır, değerlendirilir ve geliştirilir.

Beyin fırtınası, öngörülen süre içerisinde en fazla öneri getiren grubun kazanacağı bir yarışma şeklinde de yapılabilir. Ya da bireysel olarak: her katılımcı, her kağıda bir öneri olmak üzere 4-5 not kağıdına öneriler yazar. (Genelde 4. veya 5. kağıttaki öneriler en ilginç olanlardır her nedense)

Gündeme odaklanma ve İhtiyaçtan haklara doğru uygulamalarına da bakabilirsiniz.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Buzdolabı

Zamanın kısıtlı oluşu etkin katılım önündeki en büyük engeldir.

Bu özellikle büyük gruplarla olan çalışmalarda farkedilir. Gündeme getirilen bütün konuları ele alma fırsatı yoktur. Bu konular geçici olarak buzdolabına konur. Eğitimci, sonradan doldurulacak olan büyük bir bloknot kağıdına bu soruları ve soruları yöneltenlerin isimlerini kaydeder. Daha sonra uygun bir fırsatta buzdolabını boşaltılır. Bu durumda Ortak gündem metodunu (aşağıya bkz) kullanmak fayda sağlar.

Ahmet & Mehmet ve alternatifler uygulamasına da bakabilirsiniz.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

SWOT

SWOT, bir örgüt içerisinde hangi güçlü ve zayıf tarafların olduğu, örgüt dışındaki çevre veya dünyada hangi olanakların veya tehditlerin bulunduğu ve bütün bu faktörlerin problem çözümüne ne ölçüde etkide bulunduğunu tespit etmeye yarayan bir yöntemdir.

SWOT, Strength(güç), Weakness (güçsüzlük), Opportunity (fırsat) och Threat (tehdit) kelimelerinin kısaltılmasından oluşur.

Bir problemin çözümünden hareketle ulaşılmak iastenen amaç formule edilir. Daha sonra şu tespitlerde bulunulur:

Örgütün amaca ulaşabilmek için kullanabileceği güçlü yanları

Örgütün amaca ulaşabilmesini engelleyen zayıf yanları

Örgüt dışındaki çevrede örgütün amacına ulaşabilmesini sağlayabilecek olanaklar

Örgüt dışındaki çevrede örgütün amacına ulaşabilmesine engel teşkil eden tehditler.

Bu tespitlerden hareketle amaca ulaşabilmek için bir eylem planı üzerinde çalışılır.

Demokratik örgütsel gelişme uygulamasına da bakabilirsiniz.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Çizgi

Çizgi, alanın uygun olduğu tüm durumlarda kullanılabilen bir değer biçme metodudur. Harekete geçirici, hızlı bir şekilde “hava ölçümü” veya sonuç değerlendirmesinde çok işlevseldir.

Eğitmen, yere odayı baştan başa geçecek uzun bir çizgi çizer. Çizginin bir ucu “Evet, kesinlikle!/Çok fazla!” anlamına gelirken diğer ucu “Hayır, hayır hayır!/hiç de değil!” anlamına gelir. Katılımcılar ortaya atılan bir sav karşısında tutumlarını belirlemek için tam tavırlarına denk düşecek bir yerde yer alırlar.  Tarafsız bir duruma düşmekten kaçınmak için çizginin orta yerini de işaretlemek lazım. Herkes yerini aldıktan sonra, katılımcılardan bir kaçı neden çizginin belli bir noktasında yer aldıklarına ilişkin gerekçelerini açıklarlar. Farklı yerleri seçip de aynı gerekçeyi kullanan ya da aynı yeri seçip de farklı gerekçeler kullananlara rastlamak pek sıktır.

Gruplandırmalara gidilerek katılımcıların ardarda farklı savlar karşısında tutum belirlemeleri sağlanabilir.

Demokratik bir platform ve Güçlü bir sivil toplum uygulamalarına da bakabilirsiniz

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Açık forum

Diyalog konferansının aksine katılımcılara istedikleri konuları ele alma ve serbestçe seçilmiş gruplar içerisinde tartışma imkanı verir.

Konferans şu evrelerden oluşur:

1. Düşünce pazarı. Katılımcılar dairesel bir şekilde otururlar. Gönlünde bir öneri yatan kişiye konferans yöneticisi topluluk önünde önerisini sunma imkanı verir. Konu yazılarak duvara asılır.

2. Pazar yeri. Katılımcılar asılan konuların önünde toplanarak istedikleri konuya göre serbestçe gruplaşırlar. DIKKAT! Bu evre konferans yöneticisi tarafından yönlendirilmez.

3. Küçük gruplar halinde görüşme

4. Yeniden bir araya gelme, rapor sunma ve ilgi grupları oluşturma

Açık Foruma, bir düzineden tutun da yüzlerece kişiye kadar katılabilir. Metodun amacı, Kişisel bağımsızlık kuralı gereği eşit koşullarda, azami hareket serbestliği içerisinde, azami katılımı sağlamaktır.

(Bkz Harrison Owen, Open Space Technology: A User’s Guide, Berrett-Koehler, 1997)

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

İmkanlar haritası

Katılımcıların farklı bir şekilde, gelecek proje veya etkinlikleri  tasavvur ederek canlandırdıkları bir çeşit beyin fırtınasıdır.

  • Katılımcılar, etkinliğin olup bitmiş olduğunu farzederler. Ve etkinlik süresince olan bitenlere ilişkin “hatırladıkları” “anıları” not kağıtlarına yazarlar.
  • Kağıtlar, İstenen/İstenmeyen ve Olası/Olası değil koordinatlarındaki uygun yerlere yerliştirilirler.
  • Herkesin birlikte oluşturduğu bu imkanlar haritasından hareketle daha sonra planlama yapılır.

Bir proje ya da etkinlik süresince önceden kestirilemeyen bir sürü şey olur: çevre beklenilen şekilde davranmaz, katılımcıların eylemleri önceden tahmin edilemeyen sonuçlar doğurabilir. Bu beklenmeyen olaylar projeyi ya da etkinliği, planan aktiviteler kadar etkiler. Böyle bir beyin fırtınası gerçekleştirmek katılımcılara kendi tasarılarına mesafeli ve eleştirel bir bakış sağlar. Ve henüz hiç bir planlama da bulunmamış olanlar da böylece alıştırmaya eşit koşullarda katılmış olurlar.

Güçlü bir sivil toplum uygulamasına da bakabilirsiniz.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Kümeleşme

Kümeleşme, seminere ara verilerek, katılımcıların ikişer kişilik gruplar halinde bir konu etrafında bir kaç dakika tartışması anlamına gelir.

Ahmet & Mehmet ve alternatifler uygulamasına da bakabilirsiniz.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Vaka

Vaka, uydurulmuş veya gerçek bir olay akışının ele alınarak anlatılmasıdır.

Olay bir defada veya aşama aşama anlatılır. Amaç, katılımcılara somut bir durum karşısında  seçim imkanlarını keşfetmek ve çözüm üretmelerini sağlama fırsatı vermektir.

Ahmet & Mehmet ve alternatifler ile Hukuksal yönetim, Hukuk devleti ve YD Ülkeleruygulamalarına da bakabilirsiniz.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Odak grubu

Bir odak grubunda herkes güncel bir tema etrafında değerlendirmede bulunarak ve görüş belirterek etkin bir katılım sağlayabilir.

Ortak bir çıkış noktası temelinde bir eylem planına varılır. Bu metot aynı zamanda nitelik ölçümünde, anket çalışması hazırlamakta, temel kavramları tanımlamakta ve hoşnutsuzlukları giderme çalışmasında da kullanılabilir. Katılımcılar 25-30 kişiden fazla olmamalıdır. Metot şu evreleri içerir:

  • tema formule etmek
  • beyin fırtınası
  • önceliklerin belirlenmesi – bireysel veya ortak
  • Şimdiki durumun değerlendirilmesi – bireysel veya ortak
  • ortak analiz

Gündeme odaklanma uygulamasına da bakabilirsiniz

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi Etiketler:

Pullama

Pullama, hızlı ve gözle görülür bir şekilde öncelik belirtme ve sıralama yapma yöntemidir.

Herkese, grubun daha önce üzerinde çalıştığı bir yığın alternatif ve önerilere yapıştırılmak üzere eşit derecede pul (minik ve renkli etiketler ya da keçeli kalem kullanılabilir) dağıtılır. Herkes istediği yere istediği kadar pul yapıştırmakta serbesttir.

Pullama, oylama ya da karar olarak değil de, katılımcıların her hangi bir konudaki tutumlarını belli eden bir ön araştırma şeklinde görülmelidir. Burada söz konusu olan farklı önerileri birbirleriyle karşılaştırma ve kendince dikkat çekici olanları işaretlemedir. Pullama, ilerleyen çalışmada, her hangi bir konuda grubun görüşünü anlaşılır kılan objektif bir temel sağlar.

Pullama, katılımı son derece etkin kılar. En çekingen katılımcılar bile çalışmaya dahil olurlar.

İhtiyaçtan haklara uygulamasına bakınız

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Dört köşe

Çıkış noktası tutum belirlemek ve seçim yapmaktır. Çalışmanın başlangıcında veya bir görüşmenin derinleştirilmesinde iyi bir işlerlik sağlar. En sessiz katılımcılar dahi heyecana kapılmadan ve göze batmayacak şekilde dile gelirler. Dört köşe alıştırması büyük gruplarlar yapılabilir.

Eğitmen dört alternatif sunar. Odanın her bir köşesi bir alternatifi temsil eder. Katılımcılar kendilerine en uygun olan alternatif doğrultusunda bir tutum belirlerler. Herkes kendi seçimini yaptıktan sonra aynı köşeye düşenler neden o seçimi yaptıklarına dair kendi aralarında birkaç dakika tartışır. Sonra da her köşeden bir kaç kişi, neden söz konusu seçimi yaptıklarını diğerlerine anlatır. Bu açıklamalar esnasında fikir değiştiren olursa, eğitmen, köşe değiştirmeleri için teşvik etmeye çalışır.

  • dört alternatif de doğru ya da yanlış görüntüsü vermeyecek şekilde kurulmalı
  • her zaman açık bir alternatif bulundurun

Demokrasinin iki yüzü uygulamasına da bakabilirsini

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Karma gruplar

Karma gruplar, büyük gruplar içerisinde en hızlı şekilde bilgi yaymaya yönelik basit ve etkin metotlardan biridir.

Turlar bileşiminde katılım azami dereceye çıkarılabilir. Metot, oluşturulan yeni gruplarda temel gruplardan bir kişinin olmasını içerir. Karma grupta bütün görüşler temsil edilir. Herkes, diğer grupların nasıl bir muhakemede bulunduklarına veya çalıştıklarına ilişkin bilgilenir. Ve bu bilgilendirme büyük bir gruba kıyasla daha kısa bir sürede tamamlanır.

Demokratik örgütsel gelişme ve Güçlü bir sivil toplum uygulamalarına da bakabilirsiniz

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Kızgın koltuk

Tutum belirlenecek konularda katılımcıları açık ve aleni bir şekilde tavır almaya yönelten temkinli metotlardan biri de kızgın koltuktur. Katılımcılar ayakta durarak veya oturarak tavırlarını belirtirler.

Şu kurallar geçerlidir:

  • Hiç kimse kimsenin kararına kuşkuyla bakamaz
  • Dikkatle dinlenir ve söylenenler, görüş ifade etmekten ziyade tanıklık olarak kabul edilir.
  • Herkes her an kanı değiştirme hakkına sahiptir.

Eğitmen ve katılımcılar daire şeklinde dizilmiş sandalyelerde otururlar. Eğitmen, katılımcıların tavır alacağı bir sav ortaya atar. Sava katılanlar ayağa kalkarlar, katılmayanlar oturmaya devam ederler. Kararsız olanlar yarı ayakta yarı oturur bir vaziyet alırlar ki bu son derece rahatsız bir duruş şeklidir ve tavsiye edilmez. Herkes tavrını belli ettikten sonra katılımcılardan bir kaçı nasıl bir muhakemede bulunduklarını anlatırlar. ”Sen ayakta duruyorsun – nasıl  düşünüyorsun?” ”Sen oturuyorsun – anlat bakalım neden?” Her isteyene söz hakkı verildikten sonra bu kez yeni bir sav ele alınır.

Savların olumsuzlukları içermemesi ve basit ve açık bir şekilde formule edilmesi önemlidir. Kızgın koltuk alıştırması, el kaldırma, odada yer değiştirme veya bir Çizgi (aşağıya bakınız) üzerinde ileri geri hareket ederek de yapılabilir. Hareket engelli katılımcılar ise sandalyelerini dairenin içine veya dışına doğru yarım metre hareket ettirebilirler.

Örgütsel yapılanma uygulamasına da bakabilirsiniz

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Yöntemler kategorisine gönderildi

Dönerli toplantı görevlileri

Toplantı yönetimi, bir kaç kişi arasında dağıtılmasında fayda olan karmaşık bir faaliyettir. Görevler katılımcılar arasında dönerli bir şekilde yerine getirilirse, herkes örgütün işleyişi konusunda fikir sahibi olmuş ve toplantılar karşısında sorumluluk duygusu yüklenmiş olur.

moderatör – herşeyden önce söz hakkı verir, konuşmayı bıktırıcı bir şekilde uzatanları uyararak asıl konuya dönmelerini sağlar, tartışmayı özetler, karara ulaşılmasını sağlar. Moderatörün aynı zamanda kendi işine gelen konuları öne sürmesi doğru değildir. Böyle bir durumda başka biri moderatörlük görevini üstlenmelidir.

sekreter – her konuda hangi kararın alındığını özetleyerek onaylatır ve gelecek toplantıda takip edilmesi için protokole kaydeder.

Zaman kollayıcı- Toplantı süresince herkesin konuşma süresine riayet etmesini ve toplantının kararlaştırılan sürede bitmesini sağlar. Bu şekilde diğerleri toplantının içeriğine konsantre olmuş olurlar.

gözlemci – toplantı başlamadan belirlenir. Toplantının kuralınca yapılıp yapılmadığını gözler: toplantı zamanının katılımcılar arasında dağılımı, dikkate değer şeylerin olup olmadığı, bastırma teknikleri, mola ihtiyacı vb.´Söz topu ve dairesel konuşma turu, hemen kolaylıkla uygulanarak iyi sonuç alınabilecek iki araçtır. Ortak gündem ve dönerli toplantı görevlileri ise bir deneme sürecini gerektirir. Her dört aracın kurumsallaştırılması başarılırsa, örgüt içerisindeki güç paylaşımında ve ayrımcılık eğilimlerinin önlenmesinde önemli adımlar atılmış anlamına gelir.

Demokratik örgütsel gelişme uygulamasına da bakınız.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Toplantılar, Yöntemler kategorisine gönderildi

Ortak gündem

Dairesel bir turla başlayan toplantıda katılımcılar:

  • gündemde ale almak istedikleri sorunları belirtir
  • toplantının amacının bilgilendirme, tartışma veya karar alma mı olduğunu tespit eder
  • her tartışma maddesine ne kadar bir süre ayrılacağına karar verir

Bu tespitler, büyük bir bloknot kağıdına herkesin görebileceği bir şekilde yazılır.

Gündem konuları için önerilen zaman, belirlenen toplantı süresini aşıyorsa, her konu için uygun görülen zaman süresi kısaltılır ve gerekirse bazı konular başka bir toplantıya ertelenir. Daha sonra  süreleri kısıtlanan bu konuların sıralamasına gidilir ve herkes sırası geldikçe sorumlu olduğu konuya giriş konuşması yapar. Pek zaman almayan bu prosedür, gündem konularının öncelik sıralamasının birlikte ve açık bir yöntemle belirlenmesini sağlar.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Toplantılar, Yöntemler kategorisine gönderildi

Dairesel tur

Sözü kesilmeksizin herkes sıra kendisine gelince kısa bir süre konuşur. Konuşmama hakkı da vardır. Soru, yorum ve tartışma yoktur. Yönetici olmaksızın sürdürüleceği için tur için bir tema tespit etmek önemlidir:

  • Şimdi ve burada turu – Herkes aklına takılan şeyleri dile getirir. Böylelikle toplantı esnasında gereksiz şeyleri düşünmekten kurtulup kendisini tam anlamıyla toplantıya verebilir.
  • Gündem turu – bu toplantıda benim için önemli olan konu hangisidir.
  • Tespit etme turu (tartışmadan önce) – Tartışma boyunca akılda tutulması gereken önemli bir şey
  • Öneri turu (tartışmadan sonra) – her hangi bir gerekçe göstermeksizin herkes karara ilişkin öenride bulunur

Kapanış turu – toplantının iyi tarafları neydi ve neler düzeltilebilir

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Toplantılar, Yöntemler kategorisine gönderildi

Söz topu

Sözün kimde olduğunu belirtmek ve söz alan kişinin dikkatlerin odağında olmasını sağlamak amacıyla kullanılan yumuşak ve hafif bir top.

Konuşmacının, sözü kesilmeden kendisini ifade etmesini, diğerlerinin de dikkatleri dağılmaksızın konuşmacıyı dinlemelerini sağlar. Birazcık antrenmanla büyük gruplar içerisinde moderatör olmaksızın topun elden ele dolaşmasıyla toplantının yürütülmesi mümkündür.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Metot Bankası, Toplantılar, Yöntemler kategorisine gönderildi