Blog Arşivleri

Örgütsel yapılannma

Amaç

Katılımcılara şu olanakları veriniz:

  • Demokrasinin koşullarını ve temel prensiplerini bizzat kendilerine uygulamaları
  • Demokratik bir örgütsel yapılanmayı oluşturmanın ne anlama geleceği üzerinde düşünüp taşınmak

Kızgın koltuk konuşması (bkz Metotbankası) ile Eşit davranma ve Kişisel Bağımsızlık kuralınormları arasındaki gerginliği yaşamak.

1. Demokratik bir süreçte yapılanma evreleri

Katılımcıların dairesel şekilde oturmalarını sağlayın. En son ne zaman bu şekilde oturdukları ve bu şekilde oturmanın ne gibi avantajları olacağı üzerinde düşünmelerini isteyin. Yaklaşık şu şekilde devam edin:

“Bu, demokratik bir örgütsel yapılanmanın biçimidir – hepiniz aynı seviyede oturuyorsunuz, dikkatinizi içe kendi işinize yöneltiyorsunuz ve bundan dolayı da sırtınız dünyaya dönük, şayet yeni bir üye gelecek olursa herkes kendisini düzeltmek zorunda. Fakat bu yapılanma gerçekten de göründüğü kadar demokratik midir?”

Katılımcıların kendi görüşlerini belirtmelerine izin verin. Özellikle bu örgütsel yapılanma içerisinde demokrasinin koşullarının olup olmadığını tartışmaya devam edin. Bu durumda aşağıda bulunan iki soru kümesinin cevaplandırılması gerekir:

  • Biz kimiz? Ortak bir şeyimiz var mı? Burada oturmuş olan neden başkaları değil de özellikle bizleriz ? Kim olursa olsun bu örgütsel yapılanmaya üye olabilir miydi? Koşulsuz bir şekilde?
  • Ne tür yetkilerimiz var? Özellikle arzu ettiğimiz ve gündeme alarak yapmak istediğimiz bir şey var mı?

Temel demokratik kimliği tanıtmak

til_1_3_1.png

 

2. Demokratik bir süreç içerisindeki diğer evreler

Cankurtaran simidini çizerek ve içine 1. ve 2. evrelerdeki üyelik ve gündem safhalarını yazarak 1. aşamada ortaya konanları özetleyin. 3. ve 4. evrelere katılım ve kararsözcüklerini yazarak, tartışıp-görüşme ve karar verme safhalarını kısaca tanıtın. Cankurtaran simidinin ortasına sürecin bütün evrelerine damgasını vurması gereken anlama sözcüğünü yazın.

3.Örgütsel yapılanma içerisindeki kültür

Kızgın Koltuk -konuşmasını (bkz Metotbankası) yöneterek katılımcıların henüz oluşturdukları yapılanmadaki demokratik kültürü araştırın. Neden oturarak ya da ayakta tartışmayı tercih ettiklerini kişisel olarak açıklamaları için teşvik edin. Fırsat buldukça Eşit davranma ve Kişisel Bağımsızlık kuralı normlarına uymalarını tavsiye edin. Katılımcıların -aşağıdaki listede birinci ve sonuncu sırada bulunanların mutlaka olması gerekir – 6-7 sav ile ilgili tavırlarını ortaya koymalarına izin verin.

1. Her grupta bir lider vardır
2. Bir karar alındığında herkes için en iyisi gözönünde bulundurulmalıdır
3. Hayatım üzerinde karar veren benim
4. Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamada kota iyi bir araçtır
5. Genç insanlar yaşlılara kulak vermelidir
6. Ben iktidar sahibi olmak istiyorum
7. Her örgütte karar verenler elit bir kesimi oluşturur.
8. Bir kadın türban takmak istiyorsa bu onun kendi bileceği bir iştir
9. İnsanlar genelde akıllıca kararlar verirler
10. Erkeklerin kadınları ezdiği cinsiyetçi bir düzen vardır
11. Yanlış olduğu düşünülse de alınan karara saygı duyulmalıdır.

Yorumlar

  • Savlar derin duygular uyandırabilirler.
  • Eşit davranma ve Kişisel Bağımsızlık kuralından oluşan normlar çoğu zaman birbirine zıt taraflara götürebilir. Katılımcıların aynı anda hem ayakta durup hem de oturmak istemelerinden dolayı “orta yerde” kalma eğilimi gösterip göstermediklerini kayda geçin.
  • Kızgın Koltuk-konuşması aslında demokrasinin temel değerlerine ilişkin bir ifade biçimidir: bağımsız tavır almalar teşvik edilir ve tüm görüşler aynı derecede saygı ile karşılanır.
Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Demokrasinin ABC’sı, na , Uygulama kategorisine gönderildi

Ahmet & Mehmet ve alternatifler

Amaç

  • Bağlayıcı kolektif kararlar ve özgür görüşmeler arasındaki farkı bir ikilem öyküsü örneğiyle açıklamak

Demokratik sürecin alternatiflerini – vesayet ve anarşi –  ortaya koymak ve bu alternatiflerin çoğu kez demokratik çözümlerden daha çok kullanıma hazır durumda olduklarını göstermek.

 

1. Ahmet ve Mehmet’in öyküleri

 

Bir zamanlar haylazlık yapmak için ortalıkta dolaşan üç oğlan çocuğu varmış. Çocuklar oynarlerken yerde bir çikolata bulmuşlar:

–  Önce gördüm! diyenin hakkıdır. O benimdir diye bağırır, Ahmet

–  Hiç de değil, onu tek gören sen değildin, der Mehmet.

–  Evet ama, önce gördüm diye bağıran ben oldum, der Ahmet.

–  Bu hiç de adil değil, bu konuda karar verecek olan yalnız sen olamazsın, şeklinde yanıtlar Mehmet.

– Çikolata benimdir demeye devam eden Ahmet, Mehmet’in suratına tokatı yapıştırır. O sırada orada olup da yapılan bütün tartışmaları dinleyen bir Yaşlı Amca araya girip müdahale etmese kavga neredeyse adamakıllı büyüyecektir.

–  Çocuklar, çocuklar, kavga etmeyin. Şiddet şiddeti doğurur sadece..

–  Ama çikolata benimdir, “önce gördüm” diye bağıran ben oldum, der Ahmet.

–  Evet ama bu geçerli olamaz, onu eşit parçaya bölmeliyiz, der Mehmet.

Bunun üzerine Yaşlı Amca Ahmet ve Mehmet’in kollarından kavrayarak:

–  Gençler! Anlaşmazlıklarınızı görüşme ve müzakere yoluyla çözmelisiniz! Uzlaşmayı öğrenmelisiniz, der. Ahmet ve Mehmet şaşkınlıkla bakakalırlar.

–  Şöyle ki, bir uzlaşma durumunda, iki taraf da biraz taviz verir ve bir ortayol bulunur, der Yaşlı Amca. Ama çocuklar soru soran gözlerle yaşlı amcaya bakmaya devam ederler.

–      Hadi ama, uzlaşın şimdi… Bir ortayol bulmaya çalışın! Fakat çocuklarda bir kıpırdama yoktur..

–  Aman Allahım! der Amca. Biriniz çikolatanın tamamını istiyor, diğeriniz ise yarısını. Bunun mümkün olmadığını anlamanız gerekir. Hadi lütfen uzlaşın! Ahmet, Mehmet’le uzlaşmak için ona çikolatanın dörtte birini ver! Böylece iyi geçinen arkadaşlar olmaya devam edin!

Ve sonra ne oldu – evet, asıl soru bu işte.

2. Çalışma kümesi

Bu hikayede tatmin edici olmayan taraf nedir. Katılımcıların hikayede çelişkili buldukları şeyler hakkında kümeler (bkz Metodbankası) halinde birkaç dakika tartışmalarına ve daha sonra görüş belirtmelerine izin verin. Yorumları bir not defterine kaydedin ve dile getirilen görüşlerin bir sonraki çalışma aşamasında ele alınıp alınmadığına dikkat edin.

3. Konuşma ve tartışma

Aşağıda belirtilen noktalar etrafında seminer niteliğinde tartışma. Konu hakkında muhakeme yürütmeyi Alternatif yönetim biçimlerine ilişkin şema (bkz Demokrasinin ABC’si) yardımıyla örnekler vererek açıklığa kavuşturma.

  • Yaşlı Amca bir şey söyleyip, başka bir şey yapıyor: kendisi, görüşüp-tartışma yolunu savunuyor, ama bir çözüm dikte ettiriyor. Bir vasi gibi davranarak çocuklara aslında kendisinin karar verdiği sözümona kolektif bağlayıcı bir kararı dayatıyor: ” ! Ahmet, Mehmet’le uzlaşmak için ona çikolatanın dörtte birini ver! Böylece iyi geçinmeye devam edin!”. Onun çözüm önerisi çocukların başlangıç teklifine dayanır – Ahmet çikolatanın tamamını isterken, Mehmet yarısını istemiştir.
  • Ahmet “İlk gelen kazanır..” kuralını gerekçe olarak gösterir. O çikolatayı, etrafında tartışılması ve karara bağlanması gereken ortak bir sorun olarak görmez ve istemlerini şiddet yoluyla gerçekleştirir.
  • Mehmet, çikolata paketinin ortak bir sorun olduğu kanısındadır. ” bu konuda sen yalnız başına karar veremezsin!” diyerek adalet prensibini öne sürer. “Eşit bir şekilde paylaşmalıyız, bunu anlamalısın” derken bir yandan O da yumruklarını sıkmaya hazır haldedir.
  • Hikayenin başında bahsedilen üçüncü çocuk nereye kayboldu? Öyle görülüyor ki, o kendisini bu olan bitenin içerisinde hissetmedi ve grubun bir üyesi olarak da görmedi.

Bu dört noktanın gözden geçirilmesi ve çözümlemesi çoğunlukla akla bir yığın soru getirir. Uzun tartışmalara dalıp meselenin özünden uzaklaşmamak için Buzdolabını devreye sokmak akıllıca olur (bkz Metotbankası)

4. Tartışmalar

Demokratik bir çözüm şu koşulları gerekli kılar:

  • Çözüme ilişkin farklı düşünceler olsa da, bazı sorunların ortak meseleler olarak görüldüğü örgütsel bir yapılanma.
  • Üyelerin Eşit Davranma ve Kişisel Bağımsızlık Kuralını kendi içlerinde uygulamaya hazır olmaları
  • İster beğensin, isterse de beğenmesin, herkesin ortak kararlara uymaya hazır olması.

Böyle bir durumda anlaşmazlıklara barışçıl ve demokratik bir çözüm bulmanın koşulları var mıdır?

Yorumlar

Anlatılan  hikaye daha genel bir modele örnek olarak ele alınabilir. Örneğin, Ahmet’i Sırbistan, Mehmet’i Bosna, passif olan çocuğu Hırvatistan, yaşlı Amca’yı ise NATO ile yer değiştirtin. Bu durumda aynı model uyarınca gerçek bir uyuşmazlık ele alınmış olur. 1994’teki Dayton Anlaşmasında eski Yugoslavya’daki savaşan taraflara dayatılan ilke olarak bundan başkası değildi – bir farkla ki “Amca” tarafların sadece gelecekte biribirleriyle iyi geçinmelerini değil, aynı zamanda Bosna’daki ilgili bütün etnik grupların ortak demokratik bir yönetim de oluşturmalarını zorunlu kılmıştı.

Katılımcıların başka güncel veya tarihi benzerliğe sahip durumları bulup ele almaları için teşvik edin.

Ahmet ve Mehmet hikayesinin başka bir versiyonu için

Gündeme odaklanma

uygulamasına bakınız

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Demokrasinin ABC’sı, Uygulama kategorisine gönderildi

Demokratik bir platform

Amaç

Katılımcıların:

  • ortak demokratik bir platform için karar vermeleri
  • platformlarını demokrasi kriterleri ile karşılaştırmaları
  • kendi karar süreçlerindeki demokrasi yoğunluğu oranını değerlendirmeleri

1. Çalışma komisyonlarında tartışmalar ve karar

Her gruba 4-5 kişi düşecek şekilde katılımcıları çalışma komisyonlarına bölüştürün. Her gruba farklı renklerde olacak şekilde şu talimatlar yazılı A5 kağıtları dağıtın: “Örgütsel yapılanmanızın demokratik bir şekilde kararlar verebilmesi için neler gereklidir? Her komisyon 2-3 kuralda birleşsin. Her kuralı ayrı bir kağıt parçasına not edin. Metni, bir kaç metreden okunabilecek şekilde iri harflerle yazın.”

Bu süre içerisinde kursu veren eğitmen büyük bir bloknot kağıdına Cankurtaran simidini çizerek duvara yapıştırır. Kağıt, çalışma komisyonlarından gelecek olan ve demokrasi kurallarını içeren A5 kağıtlarının yapıştırılmasına kafi gelecek derecede büyük olmalıdır.

2. Yeniden biraraya gelme ve arka plan

Eğitmen, Cankurtaran simidine dayanarak karar sürecindeki farklı evreleri açıklar

 

3. Çalışma komisyonlarının demokrasi platformlarını rapor etmeleri

Her komisyon bir temsilci seçer. Temsilciler, daha önce not alınan demokrasi kurallarının yazılı olduğu not kağıtlarını süreçte en uygun gördükleri evrelerin yanına yapıştırırlar

  • Bazen evresel zamanlama olarak kuralların yerini belirtmekte zorluk çekilir. Söz konusu kurallar belki de temel değerlere ilişkindir. Belki de aydınlatıcı anlama ile ilintilidir. Bu durumda kural kağıdı Cankurtaran simidinin merkezine yerleştirilir.
  • Herhangi bir kuralın yerleştirilmediği evre/ler var mı?

4. Demokrasi kriterlerini gözden geçirmek

Eğitmen önceden demokrasi kriterleriyle ilgili levhaları düzenler. Bunlar karar sürecindeki her bir evrenin yanına yerleştirilerek kısaca izah edilir. Çalışma gruplarının demokrasi platformlarını demokrasi kriterleriyle karşılaştırın. Platformlar çoğunlukla kriterlere uyan genel ifadelerle yazılırlar.

5. Değerlendirme: her komisyonun karar süreci ve demokrasi kriteri

Varje utskott har gemensamt beslutat om sina regler. Den processen ska nu utvärderas med hjälp av demokratikriterierna: Her komisyon kendi kurallarını ortak belirledi. Şimdi bu süreç demokrasi kriterleri yardımıyla değerlendirmeye tabi tutulacak:

  • Her komisyona kendi süreçlerini değerlendirebilecekleri Sonuç değerlendirmesi formunu dağıtın.
  • Grup içerisinde, gündeme hakim olduğu kanısında olan herhangi bir komisyon olup olmadığını araştırın (gerçekte gündem eğitmen tarafından belirlenmişti) Grupta alınan kararlarda herkesin eşit derece etkisinin olduğunu düşünen bir komisyon var mıydı? Her hangi bir oylama yapmadan nasıl böyle bir kanıya varılır?

6. Bitiriş Çizgisi

Herkesin tek tek aşağıdaki savlara tutum alacağı bir Çizgi (bkz Metotbankası) çizin:

  • Bir karar sürecinin demokratik olabilmesi için nelerin gerekli olduğunu anlıyorum
  • Etkin bir şekilde katılabildim
  • Benim için eğlenceliydi
Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Demokrasinin ABC’sı, na , Uygulama kategorisine gönderildi

Demokrasinin iki yüzü

Amaç

  • Sözkonusu grubun demokrasiye ilişkin tutumunu araştırmak
  • İki adet Dört köşe deneyimiyle katılımcılara karmaşık duygularını ortaya çıkarma fırsatı vermek (bkz Metotbankası)

1. Dört köşe: demokrasinin olumlu yanları

Demokraside neyin olumlu olduğunu düşünüyorsunuz?

1. Herkes katılabilir

2. Yönetenler çoğunluk desteğine sahiptir

3. Kararlar daha iyidir

4. Başka bir neden

(Katılımcılardan biri belki ek bir açıklama ve tanımlama isteminde bulunabilir. Yanıt, katılımcıların her alternatifi kendilerinin uygun bulduğu şekilde yorumlamakta özgür oldukları şeklinde olmalıdır.

“Başka biri-halk” olumsuz bir seçim yapabilir – hiçbir köşe onlara uygun olmayabilir. Ama belki de iyice düşündükten sonra akıllarına olumlu bir yan gelebilir. )

 

 

2. Dört köşe: demokrasinin olumsuz yanları

Demokrasinin zor ve problemli yanı nedir? Örneğin kendi örgütsel yapılanmanıza – işyeri, dernek, belediye, ülke vs – yönelik bir demokratikleştirme girişimi ne tür olumsuz sonuçlara yol açabilirdi.

1. Kaos

2. Hiç kimsenin sorumluluk almaması

3. Daha kötü kararlar

4. Başka birşey

3. Özetleme

Hangi köşelerin en çok ve en az taraftar topladığı konusunda katılımcıların dikkatini çekin.

Yorumlar

  • Birinci deneyimde, “Herkes katılabilir” köşesi genelde en fazla taraftarı toplarken “Yönetenler çoğunluk desteğine sahiptir” köşesi en az taraftar toplar.
  • Demokrasi sorunları konusunda yapılacak daha uzun süreli ve sistematik çalışmaların başlangıcında bu uygulamanın kullanılması yararlı olur. Söz konusu grup “Yönetenler çoğunluk desteğine sahiptir” alternatifine – ki bu geleneksel, batı demokrasisi düşüncesinin çekirdeğini oluşturur – çok az ilgi göstermişse, ileri safhalarda bu konu tekrar tartışma konusu yapılmalıdır.
Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Demokrasinin ABC’sı, Uygulama kategorisine gönderildi