ካብ መሰረታውያን ጠለባት ናብ ምሉእ መሰላት (from needs to rights)

ካብ መሰረታውያን ጠለባት ናብ ምሉእ መሰላት (from needs to rights)Visa som PDF

ዕላማ

ተሳተፍቲ ኣብዞም ዝስዕቡ ኣርእስትታት፡

  • ብቑዕ ኣፍልጦ ዓለምለኻዊ ድንጋገ ሰብኣዊ መሰላት ከምዝፈልጡ ግበር
  • ኣብ መንጎ ክልሰ ሓሳባዊን (abstract principle) መዓልታዊ ሂወት ዘሎ ፍልልያት ግለጽ

1. ኩነተ ሓሳብ ምእካብ (Brainstorming)

ንተሳተፍቲ ኣብ 5-6 ሰባት ጌርካ ኣብ ጉጅለታት ብምምቃል እዚ ዝስዕብ መምርሒ ሃቦም፡

“ንኣብነት ሓደ ንግሆ ሓደጋ ኣጓኒፉካ ንበል። እንተኾነ ልክዕ ቅድሚ ምሟትካ ሓደሽ ሂወት ተዋሂቡካ ሓድሽ ናብራ ክትመርሕ ዕድል እንተዝውሃበካ ግን ከኣ ኣብየናይ ኣህጉር ወይ ድማ ሃገር ዳግማይ ከምተውለድን ወለድኻ እንታይ ዓይነት ሂወት ዝመርሑ ምዃኖም ብቐዳምነት እንተዘይትፈልጥ፡ ነዚ ዕድል ሕራይ ኢልካ ምተቐበልካዶ፧ ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ዳግማይ ኣብዛ ዓለም ተወሊድካ ንኽትነብር ብቐዳምነት ክማልኡ ዘለዎም መሰረታውያን ጠለባትካ እንታይ ምኾኑ፧ እቶም ብቐዳምነት ክማልኡ ኣለዎም እትብሎም መሰረታውያን ቅድመ ኩነታት ብሕጽር ዝበለ ኣብ መንደቕ ክጥቃዕ ኣብ ዝኽእል ወረቐት በብሓደ ጽሓፍ።

2. ዓለምለኻዊ ድንጋጌ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት

ንነፍሲ ወከፍ ተሳታፊ ቅዳሕ ዓለምለኻዊ ድንጋገ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሃብ። ንከባቢ ዓሰርተ ደቓይቕ ዝኸውን ግዜ ተሳተፍቲ ነዚ ሰነድ ከምዘንብቡ ግበር።ተሳተፍቲ ኮርስ እናንበቡ እንከለዉ ነዞም ዝስዕቡ ኣርእስትታት ኣብ ወረቐት ብምጽሓፍ ኩሎም ተሳተፍቲ ክርእይዎ ኣብ ዝኽእሉ ቦታ ጠቅዕ።

 

                 ኣዋጅ ውድብ ሕቡራት ሃገራት

ዓንቀጽ.  1 መእተዊ

ዓንቀጽ.  2 – 5 መሰረታውያን ነጻነታትን መሰላትን

ዓንቀጽ.  6-12 ግዝኣተ-ሕጊ

ዓንቀጽ.13-15 መሰላት ኣብ ዝደለኻዮ ቦታ ምንቅስቓስን ዜግነትን

ዓንቀጽ.16-17 ስድራቤትን ብሕታዊ ጥሪትን

ዓንቀጽ.18-21 ህዝባውን (Civil) ፖለቲካውን መሰላት

ዓንቀጽ.22-27 ቁጠባዊ፣ ማሕበራውን ባህላውን መሰላት

ዓንቀጽ.28-30 ዓለምለኻዊ  ጉዳያት

3. ኣብ መንጎ መሰረታውያን ጠለባትን (needs) መሰላትን (rights) ዘራኽብን ዝፈላልይን ነጥብታት

  • ነፍሲ ወከፍ ጉጅለ ኣብ ጎግጅልኦም ነቲ ኣብ ወረቓቕቲ ዘስፈርዎ ሓሳባት ብሓባር ከምዝምድብዎ ግበር።
  • ካብዞም ብተሳተፍቲ ዝተጻሕፉ ሓሳባት አየኖት ካብኣቶም ብዓለምለኻዊ ድንጋገ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ክውሓሱ ዝኽእሉ ተረኺቦም (ንኣብነት ፍቕሪ ኣብዚ ክስራዕ ዘይክእል ኣምር እዩ)። ተሳተፍቲ ንነፍሲ ወከፍ ዝተጻሕፉ ሓሳባት ኣብ ዓናቕጽ ዓለምለኻዊ ድንጋጌ ሰብኣዊ መሰላት ይጠቅዕዎም።
  • ተሳተፍቲ ነዚ እናገበሩ እንከለዉ፡ ንነፍሲ ወከፍ ዓንቀጽ ዓለምለኻዊ ድንጋጌ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ወረቐት ብምጽሓፍ ኣብ መንደቕ ጠቅዓዮም።

4. ምጥርናፍን ናይ ሓሳብ ኣስተንትኖ ምግባርን (compilation and refelection)

  • ኩሎም ነቲ ብዓለምለኻዊ ድንጋጌ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝምልከት ዝቐረቡ ሓሳባት ኣብ ወረቐት ብምጽሓፍን ኣብ ትሕቲ ብሓሳብ ዝተቓረቡ ኣርእስትታት ብምስራዕ ኣብ መንደቕ ጠቅዓዮም።
  • ነዞም ዝቐረቡ ሓሳባት ብምንባብ ብሓባር ገምግም። ብርክት ዝበሉ ሓሳባት ብብዝሒ ኣብ ትሕቲ ሓደ ኣርእስቲ ዶ ተሰሪዖም ተረኺቦም፧ ብኣንጻሩ ኸ ብዙሓት ሓሳባት ዘይቀረቦም ኣርእስትታት ተረኺቦም ዶ፧ ነዚ ተርእዮ ብኸመይ ትግምግምዎ፧
  • እቶም ኣብትሕቲ ዝኾነ ኣርእስቲ ክስርዑ ዘይክኣሉ ሓሳባት ከ ከመይ ዝመሰሉ እዮም፧

 

5. ፖለቲካዊ ስጉምትታት

እምብኣር ኣብዚ መድረኽ ንስኻትኩም በቲ ዘካየድኩሞ ሓባራዊ ክትዓት እታ ክትነብሩላ እትደልዩ ሃገር እንታይ ቅጥዕታት ከተማልእ ከምዘለዋ ኣብ ሓባራዊ ስምምዕ በጺሕኩም ኣለኹም።

  • መንግስታውያን ትካላት ብህጹጽ ስጉምቲ ክወስድሎም ወይ ከተግብርዎም ይግባእ ኣብ ዝበልኩሞም ሓሳባት ቀጠለያ መሐበሪ ኣንብሩሎም፡ ኣብቶም መንግስታውያን ትካላት ብፍጹም ኢድ ከእትዋ የብለንን ዝበልኩሞም ሓሳባት ድማ ብተመሳሳሊ ቀይሕ መመልከቲ ኣንብርሎም።
  • በዞም ዘንበርኩሞም ”ምልክታት” መሰረት ብምግባር ዘተ ኣካይዱ (ባንክ ሜላ ተመልከት)፡ እዘን መንግስታውያን ትካላት ከምቲ ንስኻትኩም ዝደለኹሞ ዘተግብራ ዶ ይመስለኩም፧

 

ርእይቶ

  • ዝበዝሐ እዋን ብጉዳይ ቁጠባ፣ ማሕበራውን ባህላውን መሰላት ብዝምልከት ብርክት ዝበሉ ሓሳባት ክቐርቡ እንከለዉ ብኣንጻሩ ብጉዳይ ግዝኣተ ሕጊ፣ መሰል ኣብ ዝደለኻዮ ቦታ ምንቅስቓስ ከምኡ ድማ ብጉዳይ ብሄራትን (nationality) ስድራቤታዊ ጉዳያትን ዝውሓደ ሓሳባት ይቐርብ። ቀንዲ ምኽንያት ናይዚ እቶም ዝያዳ ሓሳባት ዝቐርበሎም ኣርእስትታት ኣብ መዓልታዊ ሂወትና ዝጸልዉና ክኾኑ እንከለዉ፡ ኣብቶም ዝውሓደ ሓሳባት ዝቐርበሎም ኣርእስትታት ግን ጭቡጥ ዘይኮነ (abstract) ኮይኑ ስለዝስምዓና ወይ ስለ እንረኽቦ እዩ። ይኹን ድኣም’በር ልክዕ ከምቶም ብርክት ዝበለ ሓሳባት ዝቐረበሎም ኣርእስትታት ብማዕረ ኣገደስቲ ክኾኑ ከምዝኽእሉ ምግንዛብ የድሊ።
  • እቶም ፍልይ ዝበለ ርእይቶ ብምሓዝ ኣብ ኣርእስቲ ክስርዑ ዘይክኣሉ ሓሳባት ንኣብነት ንከባብያዊ ጉዳያት ዝሓዘ ክኸውን ይኽእል፡ ድንጋገ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብ1948 ኣብ ግብሪ ክውዕል እንከሎ፡ ሕቶ ከባቢ (environmental issues) ሓደ ካብቶም ኣገደስቲ ሕቶታት ኣይነበረን።
  • ገለ ካብቶም ዝቐርቡ ሓሳባት ኣብ ዝኾነ ኣርእስቲ ንምስርዖም ኣሸገርቲ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፡ ብጀካ እዚ እውን ነቶም ዝቐረቡ ሓሳባት ኣብ ኣርእስቲ ኣብ ዝስርዓሉ እዋን እውን ክትዓት ወይ ፍሉይ ርእይቶታት ክቐርብ ይኽእል እዩ፡ እንተኾነ እቲ ነዚ ኮርስ ዝመርሕ ሰብ ኣብዚ ክትዓት ዝያዳ አድህቦ ብምሃብ ግዜ ክቐትል የብሉን።

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Posted in Application, HR and Democracy