په‌یوه‌ست

مه‌به‌ست

ده‌رفه‌ت بده‌ به‌شداربوان:
– پێشمه‌رج و بیرۆکه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌کانی دێمۆکراسی به‌سه‌ر خۆیاندا پیاده‌ بکه‌ن
– بیر بکه‌نه‌وه‌ له‌ واتای دروست کردنی په‌یوه‌ستی دێمۆکرات
– به‌ مێتودی «گه‌رمه‌کورسی» (بڕوانه‌ پاشکۆی مێتودنامه‌) گرژیی نێوان نۆڕمی «ڕه‌چاو گرتنی یه‌کسان» و «ڕێسای سه‌رفه‌رازیی که‌سه‌کی» بخه‌نه‌ به‌رهه‌ست.

1. قۆناخه‌کانی «شیرازه‌هۆن» له‌ پڕۆسه‌ی دێمۆکراسیدا

داوا له‌ به‌شدرابوان بکه‌ له‌ شێوه‌ی بازنه‌دا دابنیشن، بزانه‌ که‌ی دوا جار به‌م جۆره‌ دانیشتوون و چییان له‌لا باش بوه‌. به‌م جۆره‌ له‌گه‌ڵیان بدوێ:

ئه‌مه‌ شێوازێکه‌ له‌ په‌یوه‌ستی دێمۆکرات – هه‌مووتان له‌ یه‌ک ئاستدا. ڕوه‌و ناخ، پشته‌و ده‌ره‌وه‌، سه‌رنجتان ڕووی له‌ دۆزه‌کانی هاوکۆی خۆتانه‌. گه‌ر ئه‌ندامێکی نوێ بێته‌ ڕیزه‌وه‌ ده‌بێ هه‌موو ببزوون. به‌ڵام، ئایه‌ ئه‌م په‌یوه‌سته‌ ئه‌وه‌نده‌ دێمۆکراته‌ وه‌ک به‌ ڕوخسار دیاره‌؟

داوا له‌ به‌شداربوان بکه‌ بیردانه‌وه‌ی خۆیان بخه‌نه‌ گۆ. ئه‌وجا به‌رده‌وام به‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ئایه‌ ده‌رفه‌ت هه‌یه‌ بۆ ئه‌م په‌یوه‌سته‌ ببێته‌ په‌یوه‌ستێکی دێمۆکرات. ئه‌وسا ده‌بێ وه‌ڵامی ئه‌م دوو ده‌سته‌ پرسیاره‌ بدرێته‌وه‌:

– ئێمه‌ کێین؟ چیمان هه‌یه‌ هاوکۆ بێ؟ بۆچی ڕێک ئێمه‌ لێره‌ دانیشتووین نه‌ک که‌سانی دیکه‌؟ ده‌کرێ هه‌رچی هات ببێته‌ ئه‌ندام؟ بێ هیچ مه‌رجێک؟

– ده‌سه‌ڵاتمان چییه‌؟ چی هه‌یه‌ ئێمه‌ بمانه‌وێت و بتوانین ئه‌نجامی بده‌ین؟ باسێک بتوانین بیخه‌ینه‌ ڕۆژه‌ڤه‌وه‌؟

لێره‌دا ناسنامه‌ی بنه‌ڕه‌تیی دێمۆکراتانه‌ پێشکه‌ش بکه‌:

2. قۆناخه‌کانی دیکه‌ له‌ پڕۆسه‌ی دێمۆکراسیدا

پوخته‌ی کاری هه‌نگاوی یه‌که‌م لێره‌ له‌ »چه‌رخی دێمۆکراسی» دا کۆ بکه‌وه‌. وشه‌ی «ئه‌ندامه‌تی» له‌ قۆناخی یه‌که‌م و «ڕۆژه‌ڤ» له‌ دوه‌مدا بنووسه‌. کورته‌یه‌کی «بێنه‌وبه‌ره» له‌ ژێر سه‌ردێڕی «به‌شداری» له‌ قۆناخی سێیه‌مدا و پاشان کورته‌یه‌کی «بڕیاردان» له‌ ژێر ناوی «بڕیار» له‌ قۆناخی چواره‌مدا تۆمار بکه‌. له‌ ناوه‌ندی چه‌رخه‌که‌شدا بنووسه‌ »ده‌رک». ئه‌میان له‌ هه‌موو قۆناخه‌کانی پڕۆسه‌که‌دا پێویسته‌.

3. فه‌رهه‌نگی نێو په‌یوه‌ست

«ئاخافتنی-گه‌رمه‌کورسی» (بڕوانه‌ پاشکۆی مێتودنامه‌: ) دامه‌زرێنه‌ ده‌رباره‌ی فه‌رهه‌نگی دێمۆکراتانه‌ له‌م په‌یوه‌سته‌ی ئێستا پێک هاتوه‌. گریمانه‌یه‌ک بخه‌ به‌رباس و داوای هه‌ڵوێست له‌ به‌شداربوان بکه‌. ئه‌وه‌ی گریمانه‌که‌ ده‌یسه‌لمێنێ هه‌ڵستێته‌ سه‌ر پێ، ده‌نا له‌سه‌ر کورسییه‌که‌ دانیشێت. یه‌کبه‌یه‌کی به‌شداربوان هان بده‌ دیدی خۆی ڕوون بکاته‌وه‌: بۆ دانیشتوه‌، بۆ وه‌ستاوه؟ لێره‌دا جێی گفتوگۆ و مشتومڕ نییه‌. گه‌ر ده‌رفه‌ت هاته‌ پێش ئاماژه‌ به‌ نۆڕمی «ڕه‌چاو گرتنی یه‌کسان» و «ڕێسای سه‌رفه‌رازیی که‌سه‌کی» بکه‌. شه‌ش – هه‌فت گریمانه‌ی ئه‌م لیسته‌یه‌ به‌کار بهێنه‌، گرینگه‌ یه‌که‌م و دوا خاڵیان له‌گه‌ڵ بێ.

1-         له‌ هه‌موو ده‌سته‌یه‌کدا، ڕێبه‌رێک هه‌یه‌

2-         کاتی بڕیاردان مرۆڤ ده‌بێ «به‌رژه‌وه‌ندیی گشتی» ڕه‌چاو بگرێ

3-         منم بڕیار به‌سه‌ر ژیانی خۆمدا ده‌ده‌م

4-         شێوازی «پشکی ته‌رخان – کۆتا Quota» بۆ پێشخستنی «یه‌کسانیی زایه‌ند» باشه‌

5-         لاوان ده‌بێ گوێ له‌ که‌سانی ته‌مه‌ندارتر بگرن

6-         من ده‌سه‌ڵاتم گه‌ره‌که‌

7-         له‌ هه‌موو سازمانێکدا، که‌سانی سه‌رته‌ڵ (ئه‌لیت، نوخبه‌) ده‌بنه‌ بڕیارده‌ر

8-         گه‌ر ژنێک پێی خۆش بێ ڕووپۆشی له‌سه‌ر بێ، ئازادیی خۆیه‌تی

9-         خه‌ڵک به‌گشتی بڕیاری ژیرانه‌ ده‌ده‌ن

10-    شیرازه‌یه‌کی زایه‌نده‌کی هه‌یه‌ ڕێ ده‌دات سته‌م به‌رانبه‌ر ئافره‌تان بکرێ

11-      مرۆڤ ده‌بێ ڕێز له‌و بڕیاره‌ بگرێ که‌ ده‌درێ، با پێیشی هه‌ڵه‌ بێ

سه‌رنج
– گریمانه‌کانی سه‌ره‌وه‌ له‌وانه‌یه‌ هه‌ست ورووژێنه‌ر بن
– زۆر جار نۆڕمی «ڕه‌چاو گرتنی یه‌کسان» و «ڕێسای سه‌رفه‌رازیی که‌سه‌کی» یه‌ک ناگرنه‌وه‌. تێبینی بکه‌ جار هه‌یه‌ مرۆڤ «مامناوه‌نده»، ده‌یه‌وێ هه‌م دانیشێ و هه‌م ڕاوه‌ستێ.
– «ئاخافتنی – گه‌رمه‌کورسی» بۆ خۆی ده‌ربڕینه‌ له‌ به‌ها بنه‌ڕه‌تییه‌کانی دێمۆکراسی: «مرۆڤ هان ده‌درێ بۆ وه‌رگرتنی هه‌ڵوێستی سه‌رفه‌راز و به‌ یه‌کسانیش ڕێز له‌ هه‌ڵوێستی هه‌موان ده‌گیرێ».

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Posted in na , ئه‌لفوبێی دێمۆکراسی, پیاده‌كردن‏