Blog Archives

کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی مه‌ده‌نیی ڕاهێزراو

کۆنفه‌رانسی دیالۆگ

گرووپی ئامانج

سازمان و فه‌رمانگه‌ی خاوه‌ن پڕۆژه‌ بۆ به‌شداری له‌ فراژووتنێکی دێمۆکراتانه‌ی جڤاتدا.

مه‌به‌ست

ده‌رفه‌ت بڕه‌خسێنێ بۆ به‌شداربوان:

1-    به‌ شێوه‌یه‌کی به‌رجه‌سته‌، بابه‌ت و ڕووداوی پڕۆژه‌ی ئایه‌نده‌ بخه‌نه‌ به‌رچاو، گفتوگۆیان بکه‌ن و هه‌ڵیان سه‌نگێنن.

2-    له‌ ڕوانگه‌ی ئه‌و کاره‌وه‌، بیرۆکه‌کانی پڕۆژه‌ی داهاتوو، به‌ ئاڕاسته‌یه‌کی دێمۆکراتانه‌، ده‌ستکاری بکه‌ن.

Read more ›

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Posted in پیاده‌كردن‏, کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی

دێمۆکراسی و کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی

زۆر لایه‌ن – یه‌ک له‌وان فه‌رمانگه‌ی هاریکاریی سوێدی SIDA – پێی وایه‌ کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی مه‌ده‌نی به‌هێز به‌شێکی گرینگه‌ له‌ فراژووتن (گه‌شه‌ کردن) ێکی دێمۆکراتانه‌ی جڤات.[1] له‌م مۆدێله‌دا جڤات ده‌که‌ین به‌ چوار بواره‌وه‌‌، یه‌کیان کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نییه‌ و به‌ سێ به‌ڵگه‌ سه‌نگی دێمۆکراتانه‌ی ئه‌و بواره‌ پێشان ده‌ده‌ین:

– بواری سیڤیل سه‌کۆیه‌که‌ بۆ سازمانگه‌ریی سه‌ربه‌خۆ
– بواری سیڤیل – سه‌کۆیه‌کی متمانه‌سازه‌‌
– بواری سیڤیل – سه‌کۆیه‌که‌ بۆ پڕۆسه‌ی دێمۆکراتانه‌

 

بۆمان ڕوون ده‌بیته‌وه‌ که‌ گرینگترین کۆمه‌کی بواری مه‌ده‌نی بۆ فراژووتنی جڤاکی بریتییه‌ له‌ هاندانی هه‌ڵوێستێکی سیڤیل (مه‌ده‌نی) له‌ ده‌سه‌ڵات و به‌رپرسایه‌تی.

 

[1] – بڕوانه‌: Sidas stöd till det civila samhället, Edita 2007

بواری سیڤیل – سه‌کۆیه‌که‌ بۆ سازمانگه‌ریی سه‌ربه‌خۆ
هه‌ر گرووپێکی جڤاکی به‌ پێی کارکردی خۆی – هه‌ر له‌ سازمانی جێگیره‌وه‌ هه‌تا تۆڕی به‌ربڵاو – له‌ یه‌ک له‌م چوار بواره‌ی جڤاتیدا جێ ده‌کرێته‌وه‌:

CivilSamhlle_1

– ده‌سه‌ڵات ئه‌رکی ئه‌وه‌یه‌ بڕیاری سیاسی جێبه‌جێ بکات و خزمه‌تگوزاریی فه‌رمیی به‌ڕێوه‌ ده‌بات
– بازاڕ کاڵا و خزمه‌تگوزاری بۆ بواره‌کانی دیکه‌ دابین ده‌کات
– خێزان یه‌که‌ی بنه‌ڕه‌تییه‌ بۆ زیادبوون و به‌رهه‌مبه‌ری
– سازمان و تۆڕی کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی کار بۆ ئامانجی تایبه‌تیی خۆیان ده‌که‌ن و به‌ شێوه‌یه‌کی فه‌رمی جودان له‌ سازمان و تۆڕی بواره‌کانی دیکه‌ی جڤات. سه‌ربه‌خۆن، وابه‌سته‌ نین.

به‌ کرده‌وه‌، له‌ گوزه‌رانی ڕۆژانه‌دا سنووری نێوان ئه‌و بوارانه‌ بزۆزه‌. بۆ نموونه‌ »وه‌شان» (انتشارات / دار النشر) هه‌یه‌ کۆمپانیایه‌ و سه‌رجه‌م پشکه‌کانی ماڵی کۆمه‌ڵه‌یه‌کی دڵخوازه‌. گه‌ر هه‌وڵ بده‌ین له‌ «چه‌رخی جڤات» دا جێی بکه‌ینه‌وه‌ ئه‌وا کۆمپانیاکه‌ ده‌که‌وێته‌ بواری «کۆمپانیا و بازاڕ» ه‌وه‌ و کۆمه‌ڵه‌ دڵخوازه‌که‌ش له‌ بواری «سیڤیل» (کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی) ـدا جێ ده‌گرێ. ئه‌وه‌ی له‌م بواره‌دا ڕوو ده‌دات به‌رهه‌می بڕیاری بوارێکی دیکه‌یه‌.

ئه‌دی پارتی سیاسی له‌ کوێ جێی ده‌بێته‌وه‌؟ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی سازمانێکی خاوه‌ن ئه‌ندامانه‌، له‌ هه‌ڵبژاردندا ناوزه‌دی هه‌یه‌ و کار بۆ دۆزی تایبه‌ت ده‌کات ئه‌وا به‌شێکه‌ له‌ بواری سیڤیل. گه‌ر هه‌ڵبژاردنی برده‌وه‌ و ده‌سه‌ڵاتی گرته‌ ده‌ست، وه‌زاره‌ت و فه‌رمانگه‌ی به‌ ئه‌ندامانی خۆی پڕ کرده‌وه‌ ئه‌وا ده‌بێته‌ به‌شێک له‌ بواری ده‌سه‌ڵات.

هه‌ر ئه‌م سنوورکێشانه‌یه‌ ده‌بێته‌ هه‌م دۆز و هه‌م ڕاڤه‌کاری ئه‌و خاڵه‌ی زۆر که‌س پێی وایه‌ کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی‌: سازمانی بێلایه‌نه‌ و چاودێری ده‌سه‌ڵات ده‌کات.

مێژوو پێشانی ده‌دا که‌ خه‌بات له‌ پێناو دروست کردنی سازمانی سه‌ربه‌خۆدا ده‌بێته‌ مۆتۆر له‌ پڕۆسه‌ی گه‌شه‌ کردنی ده‌سه‌ڵاتێکی FD. بۆ نموونه‌ بزاڤی میللیی سه‌ربه‌خۆی سوێد له‌ ده‌مه‌و کۆتای سه‌ده‌ی نۆزده‌یه‌مدا و سازمانی «سۆڵیداریتی» ی پۆڵۆنیا له‌ هه‌فتاکان و هه‌شتاکانی سه‌ده‌ی بیسته‌مدا. گه‌شه‌ کردنی کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی مه‌ده‌نی به‌م مه‌به‌سته‌ له‌ زۆر وه‌ڵاتدا بوه‌ هانده‌ر ڕوه‌و ده‌سه‌ڵاتێکی FD له‌ سه‌ر ئاستی میللی.

چۆن ده‌توانین له‌ به‌شه‌کانی دیکه‌ی جیهان، زه‌مینه‌ بۆ فراژووتنی له‌و بابه‌ته‌ خۆش بکه‌ین؟ ئه‌مه‌ پرسێکه‌ چه‌ندین فه‌رمانگه‌ و سازمانی کۆمه‌کبه‌خش پێوه‌ی خه‌ریکن. گرێیه‌کیش ڕه‌پێش ده‌خات: چۆن ده‌کرێ ده‌سه‌ڵات پشتیوانی له‌ سازمانی بێلایه‌ن بکات بێ ئه‌وه‌ی «وابه‌سته‌بوونی ده‌سه‌ڵات» په‌یدا ببێ. گه‌ر ئه‌م دۆزه‌ به‌ جیددی بگرین ئه‌وا یه‌که‌م هه‌نگاوی چاره‌سه‌ری ده‌دۆزینه‌وه‌.

بواری سیڤیل – سه‌کۆیه‌کی متمانه‌سازه‌

تۆژینه‌وه‌ی ئه‌زموونه‌کی Robert D. Putnam بوونه‌ ده‌ستپێکی ڕوانگه‌یه‌ک، بواری سیڤیل به‌ سه‌کۆیه‌کی متمانه‌ساز دابنێ.[1] مه‌به‌ستیش ئه‌وه‌یه‌ مرۆڤ که‌ هه‌ڵسوکه‌وتیان له‌گه‌ڵ یه‌ک بوو، جۆره‌ په‌یوه‌ندییه‌ک له‌ نێواندا ساز ده‌بێ، متمانه‌ و هاوده‌نگی، واته‌ «سه‌رمایه‌ی جڤاکی» لێ ده‌زێ. گه‌ر مرۆڤ بڕوای هه‌بێ به‌وه‌ی که‌سانی دیکه‌ ئاماده‌ی هاریکارین، مه‌یلی هاریکاری لای خۆیشی گه‌رمتر ده‌بێ. ئه‌م «سه‌رمایه‌ جڤاکی» یه‌ زه‌مینه‌ی دێمۆکراسی خۆش ده‌کات و ده‌شێ بخرێته‌ فراژووتنی ئابوورییه‌وه‌.

پێچه‌وانه‌که‌ی: زۆربه‌ی سازمانه‌کانی بواری کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی به‌شێکی زۆری ئه‌ندامه‌کانی خۆیان له‌ ده‌ست ده‌ده‌ن. بۆ نموونه‌ ئه‌وه‌ی له‌ وه‌ڵاتانی زه‌نگینی ده‌مه‌و کۆتای سه‌ده‌ی بیسته‌م – به‌ تایبه‌تی USA – ڕووی دا و بوه‌ ماکی زیادبوونی هه‌ستی نیگه‌رانی، که‌نارگیری و گومانکاری له‌ ده‌وروبه‌ر. «سه‌رمایه‌ی جڤاکی» که‌م ده‌بێته‌وه‌.

چه‌ند پرسیارێک

تۆژینه‌وه‌ و ئه‌نجامگیرییه‌کانی Putnam له‌ زۆر وه‌ڵات کاری کرده‌ سه‌ر ستراتیژی فراژووتنیان. هاوکات گفتوگۆ گه‌رمه‌ بۆ دۆزینه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیی نێوان دێمۆکراسیی کارا و کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی مه‌ده‌نیی به‌هێز. دوو نموونه‌:

– ڕووکاری ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ کوێیه‌؟ بۆ نموونه‌ سوێدی، به‌راورد به‌ ئاستی جیهانی، متمانه‌یه‌کی به‌رزیان هه‌یه‌ به‌ فه‌رمانگه‌ی ده‌سه‌ڵاتی خۆیان به‌ڵام متمانه‌یان به‌ نوێنه‌رسالاری زۆر نزمتره‌. که‌واته‌ »فه‌رمانڕه‌وایی» هۆکارێکی زۆر گرینگه‌. گه‌ر تاڕاده‌یه‌ک به‌ باشی هه‌ڵسووڕێن و ده‌ستووربه‌ند بن، ڕێ بۆ گه‌شه‌ندی «سه‌رمایه‌ی جڤاکی» خۆش ده‌بێ.[2]

– سازمان هه‌یه‌ – بۆ نموونه‌ Hell’s Angels- «سه‌رمایه‌ی جڤاکی» ده‌ڕمێنێ. ئایه‌ ئه‌مانه‌ش به‌شێکن له‌ کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی؟ ئه‌رێ، چونکه‌ تاڕاده‌یه‌ک وابه‌سته‌ی بواری دیکه‌ی جڤات نین. ڕاسته‌ به‌ ئاشکرا سه‌رۆکفه‌رمانه‌، سه‌رۆکی به‌هێزی هه‌یه‌ زاڵه‌ به‌سه‌ر ئه‌ندامانی ژێره‌وه‌دا. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا Hell’s Angels سازمانی سه‌ربه‌خۆن و کار ده‌که‌ن بۆ هاندانی شێوه‌ گوزه‌رانێکی تایبه‌ت و بۆته‌ ڕێنوێنێک بۆ چه‌ندین گرووپی دیکه‌ی که‌موزۆر تێکده‌ر. له‌ گرووپی وه‌هادا «هۆگری» (وه‌لاء) ی به‌هێز ڕه‌پێش ده‌خرێ. به‌ڵام سه‌رمایه‌ی تێکبه‌سته‌ی وه‌ها ده‌بێته‌ مایه‌ی ترس و دڵه‌ڕاوکێ بۆ ده‌وروبه‌ر. ئه‌م دیارده‌یه‌ش ده‌بێته‌ هۆی داڕووخانی سه‌رمایه‌ی تێکبه‌سته‌ی نێوان گرووپ و چینی جیاوازی جڤات و بنه‌مایه‌که‌ بۆ هاوژینی ئاشته‌وا و هه‌ڵ کردنی مرۆڤی خاوه‌ن دیدی جیاواز.ئه‌م نموونه‌ دژه‌، پرسێکی سه‌ربه‌ ڕێبازی کار ڕه‌پێش ده‌خات: ئایه‌ مه‌رج نییه‌ سازمانی نێو کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی به‌ پێوه‌ری «چه‌رخی دێمۆکراسی» فه‌ریکه‌ دێمۆکرات بن بۆ ئه‌وه‌ی سوودێکیان بۆ پێشخستنی ڕه‌وتی دێمۆکراسی هه‌بێت له‌ جڤاتدا و به‌وه‌ش مافی هاریکارییان هه‌بێ؟ یان هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی خه‌ریکی تاوان و توندوتیژی نه‌بن، باشه‌؟

[1]– Robert D. Putnam,

Making democracy work: Civic traditions in modern Italy (1993)

Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community (2000)

به‌ سوێدی

Den fungerande demokratin, SNS 1996

Den ensamme bowlaren, SNS 2001

 

[2] – Bo Rothstein, Sociala fällor och tillitens problem, SNS 2003

 

بواری سیڤیل – سه‌کۆیه‌که‌ بۆ پڕۆسه‌ی دێمۆکراتانه‌

ده‌سه‌ڵاتی بڕیاردان له‌ فه‌رمانگه‌ و کۆمپانیادا به‌گشتی سنوورداره‌ بۆ ده‌سته‌یه‌کی که‌مژماری ڕێبه‌رایه‌تی. ئه‌مانه‌ یه‌که‌ی کارگێڕی و ڕوو له‌ ئه‌نجامن، به‌های وه‌ک چوستی و کارزانی له‌ لایان بنه‌ماسازه‌. هه‌رچی خێزانه‌، ئه‌وا دایک و باوک تێیدا گه‌وره‌ی منداڵانن – هه‌م له‌ ڕووی قانوونی و هه‌م گوزه‌رانی ڕۆژانه‌وه‌. له‌به‌ر ئه‌وه‌یه‌ پڕۆسه‌ی بڕیاردان له‌م دوو بواره‌ی جڤاتدا ڕێبازێکی دێمۆکراتانه‌ی نییه‌. به‌ڵام له‌ بواری سیڤیلدا، خه‌ڵک دڵخوازانه‌ کۆ ده‌بنه‌وه‌ ڕوه‌و ئامانجێکی تایبه‌ت به‌ خۆیان. گه‌ر مرۆڤ له‌م بواره‌دا به‌رانبه‌ره‌که‌ی خۆی به‌ که‌سێکی هاوشان و سه‌ربه‌خۆ بزانێ، ئه‌وا «ئازاد» یش ده‌بێ له‌ هه‌ڵبژاردنی ڕێگه‌یه‌کی دێمۆکراتانه‌ بۆ فه‌رمانی سازمانه‌که‌ی خۆی.

ئه‌رێ، ئازادن به‌ڵام ناچار نین. ئه‌مه‌ش پرسێکی هه‌تا ئێستا کراوه‌یه‌: پڕۆسه‌ی «فه‌ریکه‌ دێمۆکرات» چه‌ند بره‌وی هه‌یه‌ له‌ بواری سیڤیلدا. زۆر جار هاریکاریی ئانارکییانه‌ی تۆڕبه‌ندی ئاسانتر ده‌گاته‌ ئامانج.

پڕۆسه‌ی دێمۆکراتانه‌ – به‌رنامه‌یه‌کی ڕاهێنانه‌ بۆ سنگفره‌وانی
گه‌ر پرسیار له‌ خه‌ڵک بکه‌یت، باشترین خه‌سڵه‌تی دێمۆکراسی چییه‌؟ وه‌ڵامه‌که‌ی زۆرجار «به‌شداربوون» ـه‌.[1] پیاده‌ کردنی هه‌ڤبه‌ندییه‌کی وه‌ها به‌ کرده‌وه‌ لایه‌نێکی گرینگه‌ له‌ ڕاهێنانی سنگفره‌وانیدا که‌ پڕۆسه‌ی دێمۆکراسی گیرۆده‌یه‌تی.

زۆر که‌س له‌وانه‌ی چالاکانه‌ کار له‌ کۆمه‌ڵه‌دا ده‌که‌ن، زۆر جار ناچاری سازش ده‌بن، خاڵی گرینگ لێره‌ فه‌رامۆش بکه‌ن و مرۆڤی ناجۆر له‌ولا په‌سه‌ند بکه‌ن. چه‌ندین جار ڕووی داوه‌ ڕه‌نجێکی زۆر به‌با ده‌چێ و هاوده‌نگی چی نابێ. ئه‌وجا ناچاری ده‌نگدان ده‌بین – سه‌رباری ڕه‌نج، ده‌نگیش ناهێنین!

له‌ تۆڕدا که‌ بڕیاری کۆبه‌ند نییه‌، مرۆڤ ناچاری ئه‌و هه‌موو ماندووبوون و هه‌راسانییه‌ نابێ. له‌ کۆمه‌ڵه‌شدا ده‌کرێ مرۆڤ خۆی لادا له‌و کۆسپانه‌ گه‌ر مه‌رجه‌کانی دێمۆکراسی کاڵ بکاته‌وه‌ و ڕێ بدات ڕێبه‌رێکی به‌هێز بڕیار بدات کامه‌ به‌رژه‌وه‌ند پێشه‌می ده‌بێ. له‌ هه‌ردوو باردا مرۆڤ ئه‌و به‌ره‌نگارییه‌ی له‌ ده‌ست ده‌چێ که‌ پڕۆسه‌ی دێمۆکراسی له‌ به‌شداربوانی داوا ده‌کات: فێر بین دڵاسووده‌ بین به‌وه‌ی جار هه‌یه‌ هه‌ڵوێستی که‌سانی دیکه‌ دژه‌.

ئه‌ندامه‌تیی ئاواڵه‌
ڕووکارێکی دیکه‌ی خزم به‌ خاڵه‌که‌ی سه‌ره‌وه‌ بۆ کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی وه‌ک سه‌کۆیه‌کی دێمۆکراسی بریتییه‌ له‌ ئه‌ندامه‌تیی کراوه‌. سازمانێکی داخراو – که‌ ئه‌ندامی تازه‌ به‌ مه‌رجی خۆی وه‌رده‌گرێت یان هاوکاری نوێ به‌ پێوه‌ری کارزانی – به‌ جۆرێک هه‌ڵاوێرکاره‌. سازمانی کراوه‌ هه‌موو ئه‌ندامێک وه‌رده‌گری که‌ هاوئامانج بێ و گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی هه‌موو ئه‌ندامێکی به‌ شێوه‌یه‌کی یه‌کسان ڕه‌چاو بگرێ، ئه‌وجا ئه‌وپه‌ڕی هه‌مه‌گیره‌. هه‌موو که‌سێک بۆی هه‌یه‌ ببێته‌ ئه‌ندام و خۆی سنووری ئه‌رکی خۆی دیاری بکات: مرۆڤ ده‌رفه‌تی هه‌یه‌ ببێته‌ ئه‌ندامێکی چالاک و ده‌رفه‌تیشی هه‌یه‌ ڕێ بدات نوێنه‌رایه‌تیی بکرێت له‌ ئه‌نجومه‌نێکی هه‌ڵبژارده‌دا. پێکهاته‌ و ڕێبازی ئه‌م ئه‌نجومه‌نه‌ش به‌رتاوی ئه‌ندامانه‌ که‌ له‌ جڤینی ساڵانه‌دا وه‌ک ئه‌ندامی ته‌واو هاوبایه‌خ ده‌نگیان هه‌یه‌.

ئه‌م ڕووکاری «نوێنه‌رایه‌تی» یه‌ زۆر جار له‌بیر ده‌کرێ، به‌ڵام هه‌ر ئه‌مه‌یه‌ ڕه‌وایه‌تی ده‌داته‌ سازمانه‌که‌ ببێته‌ گوته‌بیژی به‌رژه‌وه‌ندێکی تایبه‌ت له‌ جڤاتدا – گه‌وره‌ بێ یان بچووک، به‌سته‌گیی هه‌یه‌ به‌ ژماره‌ی ئه‌ندامانه‌وه‌.

ئه‌مه‌ ده‌نگوباسێکی باش نه‌بوو بۆ که‌سێک چالاکانه‌ خه‌ریکی تۆڕبه‌ندی ئازادانه‌یه‌ و به‌ ئاسانی دڵگه‌رمیی خۆی له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی جڤاتدا ده‌ناسێنێ. مرۆڤی وه‌ها جگه‌ له‌ خۆی نوێنه‌رایه‌تیی کێ ده‌کات؟ زۆر چاک ده‌شێ مه‌به‌ستیان به‌رز بێ و شایانی هه‌موو پشتیوانییه‌ک بن، به‌ڵام نه‌ک له‌سه‌ر بنه‌مای «دێمۆکراتانه».

گه‌ر پرنسیپی «ئه‌ندامه‌تیی ئاواڵه» به‌ جیددی بگیرێ، کاریگه‌ریی ده‌بێ له‌سه‌ر جۆری ئه‌و سازمانگه‌له‌ی نێو بواری سیڤیل که‌ فه‌رمانگه‌ی ده‌وڵه‌تی ده‌توانێ هاریکار و پشتیوانی بێ. گرفتیش بۆ سازمانی کۆمه‌کبه‌خشی پیشه‌وه‌ر ساز ده‌کات: بۆ نموونه‌، «مه‌کۆک» ی هاریکاری، که‌ خۆی په‌یوه‌ستێکی ئاواڵه‌ نییه‌، داوای کراوه‌یی له‌ سازمانێک بکات پێویستی به‌ کۆمه‌که‌؟

 

هاوزێده‌تی و ده‌سه‌ڵات

په‌یوه‌ستێکی مه‌به‌ستی بێ، دێمۆکراتانه‌ کار بکات، که‌ دێته‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی شیرازه‌ی خۆی داڕێژێ، به‌ کرده‌وه‌ په‌یمانێکی ناوتۆژ Implicit ده‌به‌ستێ تێیدا ده‌ڵێ: ساختاری جێکه‌وتووی ده‌سه‌ڵات – بنه‌مای پاره‌ بێ یان زایه‌ند، ئاستی خوێندن بێ یان چین، یا هه‌ر ده‌رامه‌دێکی دیکه‌ – بۆی نییه‌ ده‌ست بخاته‌ ئه‌و بڕیاره‌ی گه‌لده‌ست ده‌درێت. له‌ بنه‌ڕه‌تیشدا هه‌ر ئه‌مه‌یه‌ نۆڕمی «ڕه‌چاو گرتنی یه‌کسان» و «ڕێسای سه‌رفه‌رازیی که‌سه‌کی» وێکڕا مه‌به‌ستیانه‌.

ئه‌مه‌ هه‌ڵوێستێکی ڕادیکالانه‌یه‌ به‌ڵام ڕێک به‌وه‌ نابێته‌ هه‌ڵوێستێکی ئوتۆپیانه‌ (خه‌یاڵبازانه‌). هه‌ر نه‌بێ له‌ ئاستی سازماندا، مێتودی ساکار هه‌یه‌ بۆ چاره‌ کردنی که‌ماسیی قۆناخه‌ جیاوازه‌کانی پڕۆسه‌که‌. به‌ڵام مشتومڕیان له‌سه‌ره‌. هه‌نگاوی وه‌ها هه‌میشه‌ دابه‌ش کردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی به‌ده‌مه‌وه‌یه‌: ئه‌ندام هه‌یه‌ ده‌سه‌ڵاتی که‌متر ده‌بێ له‌وه‌ی زووتر هه‌یبوه‌، هه‌یشه‌ ده‌سه‌ڵاتی زیاد ده‌کات. ڕاستییش هه‌ر ئه‌وه‌یه‌: پڕۆسه‌ی دێمۆکراسی گه‌مه‌یه‌که‌ تێیدا بیرۆکه‌ی خاوه‌نبه‌ده‌ر Egalitarian (ئه‌وه‌ی خاوه‌نی تایبه‌تی نییه‌، بۆ هه‌موانه‌، وه‌ک هه‌وا…) ی هه‌یه‌ و هه‌ر نه‌بێ له‌ بواری سیڤیلدا هیچ کۆسپێک نییه‌ ڕێ له‌و گه‌مه‌یه‌ بگرێ.

سازمانی سه‌ربه‌خۆی خاوه‌ن ئه‌ندامه‌تیی ئاواڵه‌ و هاوبایه‌خ ده‌رفه‌ت ده‌داته‌ خه‌ڵک هه‌م ده‌سه‌ڵات پیاده‌ بکه‌ن و هه‌م – له‌ دۆزی تایبه‌تدا – له‌ نێو خۆدا به‌ش بکه‌ن. ئه‌م ئه‌زموونه‌ مه‌ده‌نییه‌ گرینگترین به‌رهه‌می به‌ره‌ی سیڤیله‌ بۆ پڕۆسه‌ی فراژووتنێکی دێمۆکراتانه‌ی جڤات. ته‌نانه‌ت له‌ ئاستی میللی و نێوده‌وڵه‌تیدا، ڕوانگه‌یه‌کی سیڤیلانه‌ بۆ چاره‌سه‌ری دۆزی هه‌مه‌جۆر.

[1] – بڕوانه‌ پێشه‌کیی ئه‌م کتێبه‌.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Posted in پاشخان