بایگانی وبلاگ

پل و پر و گزینه ها

هدف

– به تصویر کشیدن تفاوت های بین تصمیمات قاطع جمعی و قراردادهای آزادانه بتوسط یک داستان تخیلی.

– توضیح انتخاب یک راه حل دموکراتیک و راه کارهای مقتدرانه یا هرج و مرج طلبانه و اینکه چگونه در بعضی مواقع این راه حلها دسترس تر از راه حل دموکراتیک می باشند.

1- داستان پر و پل

روزی روزگاری سه پسر بچه بیرون خانه مشغول شیطنت و بازی بودند. آنها در حین بازی بسته شکلاتی پیدا کردند.

– پر گفت، دستش نرنید این مال منه.

– پل گفت، نه اینطور نیست. تو که فقط به تنهایی آنرا ندیدی!

– پرگفت، ولی من اولین نفری بودم که گفتم کسی به آن دست نزنه.

– این عادلانه نیست! تو نمی تونی به تنهایی در این مورد تصمیم بگیری!

– پر گفت، شکلات مال منه و بعد هم پل را هل داد.

 اگر مرد رهگذر مسنی که از آنجا عبور می کرد بین آنها را نگرفته بود حالا دیگر دعوا حسابی جدی شده بود. مرد رهگذر در گوشه ای ایستاده بود و همه چیز را شنیده بود، بهمین دلیل گفت:

پسرا، پسرا! شما نباید دعوا کنید. خشونت فقط خشونت ببار می آورد.

– پرگفت، ولی شکلات مال منه،  من اول گفتم کسی به آن دست نزنه!

– پل گفت،  بله، ولی این حساب نیست. تو خودتم خوب میدونی که ما باید آنرا بطورمساوی نصف کنیم.

در این موقع مرد رهگذرجریان را در دست گرفت و به پر و پل گفت:

بچه ها! شما باید مشکلاتتان را از راه مذاکره حل کنید. شما باید سازش کردن را یاد بگیرید!

پر و پل متعجب مانده بودند. مرد رهگذر گفت: بله در یک سازش هر دو طرف کمی از موضع خود عقب نشینی میکنند و در وسط راه با هم کنار می آیند. ولی پسرها فقط به او خیره شدند.

مرد گفت: خب حالا با هم سازش کنید! با هم کنار بیاید دیگه! ولی مطلقا هیچ اتفاقی نمی افتاد.

مرد رهگذر گفت: وای خدایا! خب یک نفر شما کل شکلات را می خواهد و دیگری نصف آنرا، شما هم می دانید که این امکان ندارد. پس بنابراین باید با هم سازش کنید. سپس به پر گفت با پل کنار بیا و یک چهارم شکلات را به او بده واز این پس هم با هم آشتی باشید!

خب بعد چه شد – بله این سئوال بجایی است.

2- بحث آزاد

چه چیز این داستان نا خوشایند است؟ یکی دو دقیقه وقت جهت بحث آزاد در اختیار شرکت کنندگان قرار داده تا نظراتشان را در مورد مسائل نامفهوم داستان اظهار نمایند.( رجوع به بانک/ مجموعه روش ها).

نظرات را بر تابلو نوشته و توجه  نمایید که آیا این نظرات وجه مشترکی با مواردی که در مبحث بعد عنوان می شود دارند.

3- مباحثه

در موارد زیر با شرکت کنندگان مباحثه نمایید. این مبحث را با کمک بخش انتخابات رهبری تشریح کنید ( رجوع به الفبای دموکراسی ).

– مرد رهگذرحرفش و عملش یکی نمی باشد زیرا او پیشنهاد سازش می دهد ولی خودش راه حل را دیکته می کند. او بمانند کفیل پسرها عمل نموده و آنها را وادارمی کند به قبول یک تصمیم قاطع از پیش تعیین شده که او خودش به تنهایی گرفته : ( پر با پل کنار بیا و یک چهارم شکلات را به او بده واز این پس هم با هم آشتی باشید!) راه حل او بر اساس خواسته اولیه پسرهاست، یعنی پر که همه شکلات را می خواست و پل که نصف آنرا.

– پر روی اصل، هرکس چیزی را اول دید مال اوست، تاکید دارد. او شکلات را یک مسئله عمومی که در مورد آن بخواهد با کسی سازش کند نمی بیند، بلکه مایل است خواسته خودرا با زور به پیش ببرد.

– در مقابل پل معتقد است که وجود شکلات یک مسئله عمومی است. بهمین دلیل اظهار می دارد ( که  تو نمی تونی به تنهایی در اینمورد تصمیم بگیری). پل تاکید بر یک روش عادلانه دارد:( تو خودتم خوب میدونی که ما باید آنرا بطور مساوی نصف کنیم)، اگرچه او هم در نهایت حاضر به مبارزه و زد و خورد در این مورد می باشد.

– ولی وضع پسر سومی که در ابتدای داستان از او نام برده شد چه می شود؟ احتمالا او خودش را عضوی از این ماجرا حس نمی کند و خودش را در این مسئله شریک نمی داند.

مرور بر این چهار نکته سئوالات بسیاری را در ذهن بیدار می کند. برای طولانی نشدن بحث و اینکه رشته کلام از دست گروه خارج نشود، روش یخچال را معرفی نمایید( رجوع به بانک/ مجموعه روش ها).

4- بحث

راه کارهای دموکراتیک نیاز به:

– یک تشکل دارد که در آن بعضی موارد مسائل عمومی محسوب شوند، ولو اینکه افراد در مورد راه حل آنها برداشت های متفاوتی داشته باشند.

– اعضا باید حاضر به اجرای قوانین مساوات و استقلال فردی برای خودشان باشند.

– علیرغم اعتقاد یا عدم اعتقاد به تصمیم جمعی باید آن را اجرا نمایند.

آیا اصولا هیچ راه حل صلح آمیز دموکراتیکی برای داستان مورد نظر وجود دارد؟

نظریات

این داستان می تواند مثالی برای مسائل واقعی و عمومی تری باشد. برای مثال جای پر و پل را با صرب ها و بوسنی ها و جای مرد رهگذر را با ناتو عوض کنید. حالا یک مسئله واقعی با مشکل مشابه ای را در پیش روی دارید. در سال 1994 قرار داد دایتون به همینگونه بر نیرو های پیشتاز در یوگوسلاوی سابق تحمیل شد، با این تفاوت که رهگذر آن واقعه (ناتو) فقط صلح و آشتی طرفین را طلب ننمود بلکه خواهان برقراری یک رهبری دموکراتیک برای همه اقلیت های گروهی در بوسنی شد.

 شرکت کنندگان را تشویق به یافتن موارد مشابه نمایید.

رجوع به بخش کاربردی – مرکزیت دستور جلسه – برای مشاهده برداشتی دیگر از داستان پر و پل.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
پست شده در الفبای دموکراسی, کاربرد

پیوستگی و اتحاد

هدف

به شرکت کنندگان امکان دهید تا:

– قواعد اساسی و شرایط دموکراسی را در مورد خود به اجرا گذارند.

– در مورد مفهوم تشکیلات و اتحادیه تفکر و اندیشه نمایند.

– با مذاکره به روش صندلی داغ ( رجوع به بانک/ مجموعه روش ها) تنش های بین الگوی مساوات و اصل استقلال فکری را حس نمایند.

1- مراحل گشایش در آغاز یک روند دموکراسی

شرکت کنندگان را دایره وار نشانده و از آنها بخواهید درمورد آخرین باری که بدینصورت دورهم نشسته و فوائد این نشست ها فکر کنند. سپس این چنین ادامه دهید:

“این تصویری از یک تشکیلات دموکراتیک است” که در آن همه در یک سطح قرار دارید. همه توجه تان به امیال و خواسته های درونی خود می باشد و نسبت به محیط اطراف خویش بی توجه هستید بطوریکه اگر شخص تازه واردی داخل شود از جا می پرید. آیا واقعا این تشکیلات با چنین شرایطی دموکراتیک است؟”

اجازه دهید شرکت کنندگان برداشت های خود رابیان نمایند. سپس به بحث در موردایجاد امکانات برای برقراری دموکراسی در تشکیلات موجود بپردازید. برای چنین کاری باید اول پاسخ این دو مورد را یافت:

– ما که هستیم؟ ایا اشتراک نظری داریم؟ علت بودن ما و نبودن دیگران در این مکان چیست؟ آیا هر شخص دیگری هم بدون قید و شرط می توانست عضو شود؟

– چه صلاحیت ها و توانائی هایی داریم؟ آیا موضوع خاصی وجود دارد که بخواهیم در دستور جلسه مطرح کنیم یا موردی که ما قادربه انجام آن باشیم؟

نمایش معرف های اساسی دموکراسی:

2- دیگر مراحل روند دموکراسی

آنچه را که دراولین مرحله مطرح شده جمع بندی نموده، حلقه نجات را بر تابلو ترسیم کرده و لغات عضویت ودستور جلسه را در مراحل 1 و 2 بنویسید. مراحل سنجش و تصمیم گیری را بطور خلاصه توضیح داده و لغات شرکت و تصمیم را در مراحل 3 و 4 بنویسید. لغت درک روشن مطلب که در تمام مراحل روند مورد نیاز می باشد را دروسط حلقه نجات بنویسید.

3- فرهنگ تشکیلاتی

بحثی را با روش صندلی داغ ( رجوع به بانک/ مجموعه روش ها) آغاز و در آن فرهنگ دموکراسی مجمع حاضر که شرکت کنندگان آنرا تشکیل داده اند بررسی کنید. شرکت کنندگان را تشویق نمایید که بجای بحث موضع گیری شخصی خود را از طریق نشستن یا ایستادن مشخص نمایند. در شرایط مناسب به الگوهای مساوات واصل استقلال اشاره کنید. از شرکت کنندگان بخواهید موضع خود را درموارد 6 و 7 مطالب زیر مشخص نموده، ضمنا موارد 1 و11 را همیشه در لیست بگنجانید.

1- هر گروهی نیاز به مسئول دارد.

2- در زمان تصمیم گیری باید منافع عموم را در نظر داشت.

3- انسانها خود در مورد زندگیشان تصمیم گیرنده هستند.

4- سهمیه بندی بهترین راه پیشبرد برابری است.

5- افراد جوان بهتر است به گفته های افراد مسن گوش فرا دهند.

6- من خواهان قدرت هستم.

7- در سازمان ها تصمیم گیرندگان افراد برگزیده ای را تشکیل می دهند.

8- چنانچه خانمی مایل به استفاده از حجاب می باشد، این مورد مسئله ای کاملا شخصی است.

9- انسانها در مجموع تصمیمات عاقلانه ایی اتخاذ می کنند.

10- براساس یک قاعده کلی جنسی مردها اختناق وزور را بر زنان اعمال می کنند.

11- پس از تصویب یک تصمیم، علیرغم عدم موافقت با آن باید به آن احترام گذاشت.

نظرات

– اظهار نظرات می توانند احساسات عمیقی را برانگیزند.

– الگوی مساوات و اصل استقلال  فکری اغلب بحث را به دو جهت مختلف می کشاند. توجه کنید که  آیا شرکت کنندگان گرایش به موضع گیری” میانی” دارند و در عین حال مایل به نشستین و ایستادن همزمان می باشند.

– بحث هایی با روش صندلی داغ اغلب بیانی برای ارزشهای اساسی دموکراتیک می باشد که در آن موضع گیری های شخصی تشویق شده ولی در عین حال به موضع گیری های عمومی نیز با دیده احترام برخورد می شود.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
پست شده در na , الفبای دموکراسی, کاربرد

تریبون دموکراسی

هدف

اجازه دهید شرکت کنندگان:

– خود را برای داشتن یک تریبون جمعی دموکراسی آماده سازند

– تریبون خود را با معیارهای الفبای دموکراسی مقایسه نمایند

– میزان برقرای دموکراسی را درروند تصمیم گیری های خود اندازه گیری نمایند

1- سنجش و اندازه گیری در مجمع کاری

شرکت کنندگان را به گروههای کاری 4 تا 5 نفره تقسیم کنید. سه کاغذ بزرگ به هر یک از گروه ها بدهید. در صورت امکان برای هر گروه کاغذ رنگی خاصی را با این دستور کار در نظر بگیرید:

“چه امکاناتی مورد نیاز است تا مجمع شما بتواند تصمیم گیریهایش را برمبنای دموکراسی انجام دهد؟ هر گروه حداقل 2 تا3 اصل را ارائه نموده و هراصل را برکاغذی جدا با خط خوانا مرقوم نماید.”

در مدتی که گروه مشغول کار است مسئول گروه حلقه  نجات را برکاغذ بزرگی رسم و آنرا به دیوار نصب نماید. توجه شود که محل کافی برای نصب پاسخ گروها در مورد قوانین دموکراسی در اطراف حلقه نجات وجود داشته باشد.

2- جمع آوری و زمینه

 مسئول گروه درباره بخش های مختلف روند تصمیم گیری از طریق روش حلقه نجات توضیح می دهد.

3- گزارش گروه کاری در مورد تریبون دموکراسی

هر گروهی یک نماینده از بین گروه خود برگزیده تا او یادداشتهای گروه خود را در باره قوانین دموکراسی درمحل مناسبی در اطراف حلقه نجات نصب نماید.

– گاهی برای بعضی از اصول بسختی می توان جای مناسبی پیدا کرد. شاید بدلیل اینکه این اصول گویای ارزشهای اساسی می باشند؟ یا اینکه آنها بیشتر لازمه تشخیص درک مطلب می باشند؟ در چنین حالتی باید آنها را در مرکز حلقه قرار داد.

– آیا مرحله ای دراین روند موجود است که هیچ اصلی را دربرنگیرد؟

4- مرور بر معیارهای دموکراسی

مسئول گروه از پیش پلاکارتهایی در مورد معیارهای دموکراسی تهیه و آماده کند. این پلاکارتها را در کنار مراحل منظوره در روند تصمیم گیری قرار داده و بطور خلاصه درباره آنها توضیحاتی دهد. اکنون تریبون دموکراسی که مجمع های کاری تهیه کرده اند را با معیارهای دموکراسی مقایسه نمایید. معمولا یادداشت ها و واژه های لغوی آنها با معیارهای دموکراسی کاملا سازگار و موافق است.

5- ارزشیابی: روند تصمیم گیری مجامع کاری و معیارهای دموکراسی

هر مجمعی اصول خود را بطور جمعی تصویب نموده و هم اکنون روند تصمیم گیری این اصول با  معیارهای دموکراسی ارزشیابی خواهد شد:

– تعدادی ورقه ارزشیابی به هر گروه داده تا هر کدام نظرات خود را مطرح نمایند.

– اعضای گروها با کمک یکدیگر بررسی نمایند که آیا هیچ یک از مجامع کاری، کنترلی در مورد دستور جلسه ( که بوسیله مسئول گروه انجام گرفته) داشته است؟ آیا هیچ مجمع کاری بطور گروهی در زمان  تصمیم گیری تاثیر گذار بوده است؟ جنانچه همه پرسی انجام نگرفته باشد چگونه می شود پاسخ این سوال را یافت؟

6- خط پایانی

خط مستقیمی ترسیم کنید و ازشرکت کنندگان بخواهید  درباره موارد زیر موضع گیری نمایند ( رجوع به بانک/ مجموعه روشها ):

– متوجه شرایط مورد نیاز درروند تصمیم گیری از طریق دموکراسی هستم

– شرکتم در روند موثر بوده است

– شرکت دراین روند برایم جالب بود

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
پست شده در na , الفبای دموکراسی, کاربرد

سه بحث اساسی در مورد دموکراسی

روزانه دررابطه با مسائل مختلف تصمیم گیری هایی می شود که در بر گیرنده عموم است.  چه زمانی این تصمیم گیری ها براساس دموکراسی است و مفهوم آن چیست؟

در این بخش به تئوری و الفبای دموکراسی که پاسخگوی این مسائل است می پردازیم. این الگوی سه مرحله ای بسیار جامع است و دربرگیرنده هر نوع سازمانی ازشرکتهای کوچک گرفته تا ارگانهای جهانی مثل سازمان ملل می باشد.

الف – در درجه نخست باید روشن شود چه انتخاب دیگری درمقابل دموکراسی وجود دارد.

ب – بدینگونه شرایط بهتری برای موضع گیری درمورد اصول اساسی دموکراسی و اینکه کجا و چگونه قابل اجرا هستند بدست می آید.

ج – چنانچه روش دموکراتیک برگزیده شود درآنصورت باید راه های برقراری واقعی آن را یافت.

الف. انواع رهبری یا حکومت

چگونه مشکلات و مسائل عمومی قابل حل هستند؟ یا بهتر بگوییم: چه کسانی قدرت حل این مسائل را دارند وچگونه این فرایند قابل اجراست؟

 با مبنا قراردادن این سئوالات در فرمولهای سیاسی می توان دردرجه اول فرق بین راه حلهای صلح آمیز و راه حلهای خشونت آمیز را مشخص نمود. اغلب این مبنا فراموش شده و در نتیجه راه حل دموکراتیک وصلح آمیز درمقابل دیکتاتوری خشونت آمیز قرارمی گیرد. اینگونه مقایسه بدها و خوبها با یکدیگرمی تواند درشرایط بحث انگیز موثر واقع شود ولی چنین مقایسه مطلقی از جهان که آنرا بصورت سفید یا سیاه دید می تواند شیوه گمراه کننده ایی باشد و بنظرخواهد رسید که فقط دو انتخاب کاملا بد و کاملا خوب وجود دارد. با چنین برداشتی مبنا این است که استبداد با روش جایگزینی قدرت و زور بجای رهبریت در چهارچوب قوانین ـ خواه دموکراتیک خواه غیردموکراتیک  ـ همه چیزرا درهم خواهد شکست.1

با توسل به راه حلهای صلح آمیزو بحث و مذاکرات آزاد و یا با توسل به تصمیمات تدوینی از پیش تعیین شده که شامل عموم است می توان مسائل را حل نمود.

 یک تصمیم همگانی که مورد قبول و تایید گروه مشخصی ازمردم باشد خود می تواند به دو طریق اتخاذ شود: یا فقط توسط عده ای معدود یا توسط کل افرادی که تصمیم گیری به آنها مربوط می شود.

نمودار زیر نمایانگر مبحث انواع رهبری یا حکومت می باشد. این نموداریک الگوی ایده ال است که غالبا گزینه های آن با یکدیگر تلفیق می شوند.

نمونه ای ازاین تقسیم بندی که دموکراسی یکی از سه راه حل انتخابی آن بود در2300 سال پیش توسط ارسطو فیلسوف یونانی عرضه شده. یکی دیگر از نقاط برجسته و قابل توجه دراین نمودار تقریبا بیطرفانه، اصل همبستگی است که بنیان تصمیم گیری دموکراتیک است.

.تصمیم گیری دموکراتیک باید در چهارچوب یک گروه مشخص باشد. یعنی بدون همکاری و همبستگی گروهی دموکراسی وجود نخواهد داشت. در چنین نموداری چنانچه افرادی را که تصمیم گیری به آنها مربوط می باشد،مردم بنامیم و تصمیم گیرندگان را شهروند، فرمول زیربه عنوان مشخصه دموکراسی شکل می گیرد.

. همه کسانی که مردم هستند شهروندند و هیچ شهروندی جدا از مردم نمی باشد.

رهبری نخبگان/ رهبری اقلیت/ کفالتی

در نظام رهبری ازنوع نخبگان نیزتصمیم گیری جمعی است ولی همه افراد ذینفع نمی توانند مستقیم یا غیرمستقیم درتصمیم گیری ها شرکت داشته باشند. برای مثال100 سال پیش زمانیکه مبارزات دموکراسی خواهانه درکشورسوئد دراوج خود بود حکومت دیکتاتوری حکمفرما نبود. بلکه سوئد کشورقانونمندی بود درمحدوده یک رهبری اقلیت و تاثیر گرفته ازاختلافات طبقاتی که طرفداران دموکراسی خواهان برانداختن آن ازطریق حق رای عمومی بودند.

در بسیاری موارد رهبری کفالتی مناسب ترین نوع رهبری بنظرمی آید. برای مثال درچنین رهبری اقتدارو حق تصمیم گیری والدین درتربیت فرزندان خود بندرت زیر سئوال می رود. یا در محیط های آموزشی و مدارس این معلمین هستند که با صلاحدید خود روند تحصیل دانش آموزان را به پیش می برند. در ادارات و شرکت ها بطورمعمول این مسئولیت ها به عهده روسایی که صلاحیت ها و توانائی های خاص دارند می باشد.

هرج و مرج 2

سیاست های بین المللی نمونه بارزیک سیستم آنارشیستی می باشند که برنظام تصمیم گیری همگانی و اشتراکی استوار نمی باشند. کشورها با یکدیگر مبادله آزادانه دارند، دراین راه گاهی به نتیجه می رسند و گاه خیر و تا زمانی که منافع هر دو طرف یا طرف زورمندترایجاب کند به تصمیم گیری های مشترک وفادار می باشند.

بازار تجارت و بازرگانی نمونه دیگری ازاین ادعا می باشد. در اینجا تهیه کننده و مصرف کننده در مورد خرید و فروش کالا بطورآزادانه با یکدیگر مذاکره می کنند و نتیجه و تصمیم نهایی بستگی به قدرت و توان مالی طرفین دارد.

در سالهای اخیر این نمونه بی قانونی وآنارشیستی به ضررروشهای دموکراتیک در جامعه گسترش پیدا نموده است و دربعضی قسمتها راه حلهای تجاری جدیدی را دردنیا جایگزین راه حلهای مشترک و مورد توافق همگان نموده است . درعین حال بسیاری از کشورها از یک جامعه اقلیتی بطرف یک جامعه با رهبری دموکراتیک  گام برداشته اند. هردوی این تغییرات غالبا نیازمند ارگانهای رشد دهنده بین المللی می باشد زیرا آنها باید به کشورهای فقیر در پاکسازی بدهی آنها و پرداخت وام هایشان کمک نمایند.

 دموکراسی راه حل میانه

 نمونه های رهبری اقلیت و رهبری کفالتی مشروعیت خویش را ازطریق شایستگی ها و توانائیهای رهبران خود کسب می کند درحالیکه نظام آنارشیستی آزادی عمل فردی را در صدرهر مسئله ای قرارمی دهد.  دموکراسی راه میانه ای است ـ اغلب بسیار مشکل و پر دردسرـ که مبنایش برتقسیم قدرت استواراست و اینکه همه باید به تصمیماتی که خود دراتخاذ آن شریک بوده اند احترام بگذارند.

هیچیک ازاین سه نوع نظام رهبری بطورکامل و درواقعیت وجود خارجی ندارد.

براستی چگونه و کجا می شود مرزبین آرا عموم یا تصمیم گیری توسط افرادی معدود را مشخص کرد ؟

این سئوالی است که درنظام های بزرگ سیاسی ازجانب نمایندگان منتخب مردم مطرح می شود. و دربهترین شرایط نمایندگان منتخب مردم با درنظرگرفتن منافع اکثریت رای دهندگان، تصمیم گیری های نهایی را انجام می دهند، لااقل جامعه دموکراتیک غرب برداشتش اینگونه می باشد.

ولی حتی درحکومتهایی که یک گروه اقلیت انحصارقدرت را دردست ندارند هم همیشه همه افراد دراتخاذ تصمیم سهیم نمی باشند. با در نظر گرفتن الگوی الفبای دموکراسی، حکومت نمایندگان جایی بین خان سالاری و دموکراسی قرار می گیرد.

ب.قواعد کلی و شرایط دموکراسی

ما به نظام هایی اشاره نمودیم که شایستگی ها و توانائیهای فردی می توانند مشروعیت رهبری اقلیتی آنرا تعیین نمایند. هم چنین دررابطه با نظام های آنارشیستی که درآن منافع شخصی بر منافع عموم ارجحیت دارد نمونه ای مطرح شد. بنابراین چه زمانی برای برقراری یک حکومت دموکراتیک مناسب است: قواعد و شرایط آن چیست؟

1-  همکاری و اشتراک منافع

دروهله اول باید اشتراک منافع وجود داشته باشد، بدین مفهوم که مردم برسرتصمیم گیری برای مسائل مشترک خود با یکدیگر متحد شوند. مردم باید حتی المقدوربه یکدیگر اعتماد نموده و خود را شریک منافع جمع دانسته و نهایتا ملزم به احترام و رعایت مقررات مصوبه باشند. در اینصورت نیاز به یک هویت “مشترک” می باشد تا افراد خود را بخشی از آن دانسته و متعاقبا امکان بی نظمی و هرج و مرج از بین برود.

2-  توجه یکسان

چنانچه بخواهیم یک حکومت دموکراتیک درعوض رهبری اقلیت داشته باشیم باید دو قاعده کلی دیگراز دموکراسی را دراولویت قرار دهیم.  قاعده اول اصل ارزش یکسان انسانهاست که خود زیربنای برابری و مساوات است و درآن: خواسته های همه افراد دارای ارزش برابراست.

 پذیرفتن و جدی تلقی کردن قاعده نخست به مفهوم تقسیم قدرت نیز می باشد: دراینصورت می توان ادعا کرد که امکان مطرح کردن خواسته های همه افراد بطوریکسان فراهم است. هرگونه برتری، صرف نظراز پایه و اساس آن مانند جنسیت، سن، دارائی، تحصیلات، تعلقات طبقاتی، نژاد و غیره برخلاف اصل مساوات و برابری می باشد. به این ترتیب برای مثال جنبش دفاع ازحقوق مساوی برای بانوان خود به بحثی درحیطه دموکراسی تبدیل می شود.

 3- استقلال

در درجه دوم باید افراد آمادگی پذیرش اصل دیگری ـ که آن هم مربوط به قدرت است ـ را نیز داشته باشند و آن اینکه مشخص شود چه کسی مرجع تشخیص منافع و نیازهای مردم است.  پاسخ دموکراتیک این سئوال یک چیز است: خود مردم. این کاملا مشخص است که  افراد بالغ جامعه قدرت تشخیص خواسته های خود را دارند ـ خواه این خواسته ها شخصی باشد و یا عمومی.

 در اینجا باید متذکر شد که فقط دفاع از برابری و مساوات کافی نیست، بلکه هر فرد شخصا باید درقبال این اصل موضع گیری نموده وقضاوت نماید. چنانچه اصل استقلال فکری رعایت نشود این امکان به مسئولین داده می شود تا خود را روشنفکرتر واز حیث اخلاقی خود را توانا تر فرض نموده و اقتدار خویش را بر دیگران تحمیل نمایند.

ج. حلقه نجات وشرایط لازم برای روند دموکراسی

حلقه نجات

از زمانی که انسانها به مسائل و منافع مشترک خود پی برده تا زمانی که  به نتیجه گیری و تصمیم گیری نهایی دست یابند می تواند زمان طولانی سپری شود. ولی این زمان چه یک ساعت باشد و چه یک سال روند آن به چهارمرحله قابل تقسیم است. این  تقسیم  بندی عبارت است از: سئولات مربوط به اعضا، دستور جلسه، شرکت و حضورو در نهایت تصمیم گیری.

پاره ای از تشکل ها کمابیش دائمی هستند و بنابراین تصمیم گیری هایشان نیز مداوم است. در اینگونه  تشکل ها روند تصمیم گیری مانند یک جریان دوره ای است که آن را درنمودارحلقه ای زیرمی توان مشاهده کرد. نقطه شروع در این نمودارسمت چپ بطرف  پایین می باشد.

در دو مرحله اول، یعنی اعضا و دستور جلسه، اساس یک تشکل پی ریزی می شود. یعنی مشخص می شود چه کسانی اعضا را تشکیل می دهند وخواسته های مشترک و توانایی هایشان چیست. سپس مرحله گفتگو و مذاکره آغازمی گردد که طی آن چگونگی عملکرد را برای رسیدن به هدف مشخص می کند. مرحله آخر زمان نتیجه گیری است و اینکه چگونه  تصمیم نهایی اتخاذ شود.

ملاک ها ومعیارهای دموکراسی

با بکارگیری اصول اولیه دموکراسی که درمراحل مختلف ذکرشد می توان به چهار اصل  مشخص دیگردرزمینه دموکراسی اشاره نمود:

1- به رسمیت شناختن اعضا- یعنی اینکه همه افراد شهروندان صالح محسوب شده وحق شرکت درتصمیم گیری ها را دارند. هیچ کس نباید از این حق محروم بماند و بهمین دلیل باید توجه بسیاری برعدم تبعیض و آزارمبذول داشت.

2- کنترل دستور جلسه توسط اعضا – اعضا باید خود درمورد طرح مواد و موضوعات مختلف و اولویت آنها تصمیم گیرند. دستور جلسه نباید توسط افراد غیرعضو تنظیم شود.

3- شرکت و حضورفعال- درزمان مذاکرات باید همه اعضا امکان ارائه پیشنهادات و نظرات خود را داشته باشند و نظراتشان شنیده شود.

4- حق رای یکسان – درزمان تصمیم گیری نهایی باید حق رای یکسان وجود داشته باشد و فقط نقطه نظراعضا مد نظر باشد ولاغیر.

برای اینکه روند تصمیم گیری کاملا دموکراتیک باشد نیازبه یک شرط لازم دیگر نیز می باشد که دربرگیرندههمه مراحل روندهاست.

5- درک روشن – اعضا باید همه یکسان و بطور کامل امکان دریافت اطلاعات و درک واقعی از خواسته ها و علایق خویش را داشته باشند. نتیجه این مبحث نمودار زیر می باشد:

اگر اتحادیه و تشکلی زمانی طولانی فعال بوده باشد اکثرا آن مراحل اولیه پی ریزی های تشکل را سپری نموده است. بنابراین توجه آنها بیشتربه زمان حال و شرکت فعال اعضا و تصمیم گیری ها متمرکزمی باشد. اما چنانچه کمبودی دراین مراحل احساس شود باید علل آن را در مراحل ابتدایی جویا شد.

اغلب درچنین مواردی ثابت می شود که شرایط  نسبت به زمان تاسیس و بنیان یک اتحادیه  تغییر کرده است. مثلا اعضا جدید با خواسته های متفاوت وارد اتحادیه شده و یا شرایط جهانی تغییریافته و مسائل و خواسته های تازه ای که نیاز به توجه بیشتری دارند جایگزین  خواسته های گذشته شده است. بنابراین زمان آن رسیده تا درروندهای تصمیم گیری و بازسازی قراردادهای دموکراسی خواهانه تجدید نظر شود.

 درروند دموکراسی سازی، خواه دریک محل کارکوچک یا یک انجمن ورزشی و خواه یک کشوربزرگ باید همواره این پنج پیش شرط و یا معیاردرنظر گرفته شود: به رسمیت شناختن کلیه اعضا، کنترل دستور جلسه توسط اعضا، شرکت و حضورفعال، حق رای یکسان و درک و فهم روشن.

هیچ اتحادیه و تشکلی دردنیا وجود ندارد که بطورکامل این شرایط ومعیارها را رعایت کند. برای مثال نمونه های بارزتبعیض و آزار واذیت دراکثرسازمان ها یافت می شود. همچنانکه کلمه( دموکراسی) برای چنین سازمان هایی ارزش واقعی خود را ندارد.

بهمین دلیل باید از قواعد و معیارهای دموکراسی بعنوان وسیله سنجش واقعیت ها و عملکردها استفاده نمود. این قواعد ابزاری هستند که به وسیله آنها می توان کمبودها را در یک تشکل یا سازمان مشخص نمود و راه حلهای آن را جویا شد.

دموکراسی کامل ایده الی است که برای گام نهادن در مسیر آن باید هدف مشخص داشت.

1- محققین مسائل صلح و جنگ در حال بررسی این امرهستند تا دریابند تحت چه شرایطی یک نظام سیاسی مجبوربه استفاده ازخشونت می شود. رجوع شود به کتاب آدام پرزورسکی(دموکراسی نتیجه ای از تضاد)،در ایده هایی در مورد دموکراسی بشر

 در آنجا شروط لازم برای گذار صلح آمیزمورد بحث قرارمی گیرد. این مقاله بعدها الهام بخش یک سری تحقیقات آزمایشی شد.

2- دراین کتاب با استفاده اززبان متداول، نظامی را که فاقد قواعد ومقررات اشتراکی و همه شمول می باشد را یک نظام آنارشیستی وهرج و مرج طلب می نامیم. این لغت را نباید با واژه های آنارشیسم که اشاره به مکتب یک نوع حکومت دارد و آنارشیست که شخص وابسته و طرفدار چنین مکتبی است یکی دانست.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
پست شده در na , الفبای دموکراسی, زمینه

صور دو گانه دموکراسی

هدف

– تحقیق در مورد وجهه نظر گروه حاضر درباره دموکراسی

– ایجاد امکانات برای شرکت کنندگان از طریق بحث آزاد تا بتوانند احساسات خود را بیان نمایند ( رجوع به بانک/ مجموعه روش ها

1ـ بحث آزاد: نکات مثبت دموکراتی

کدام جنبه دموکراسی بنظرتان مثبت می رسد؟

1- شرکت عموم

2- پشتوانه گروهی در مدیریت/ رهبری

3- تصمیم گیری بهتر

4- و غیره

( افرادی از گروه ممکن است خواستار توضیح و تعریف بیشتری در موارد فوق باشند. پاسخ این است که هر شرکت کننده ای شخصا بهترین گزینه را انتحاب می کند.

امکان دارد افرادی در گروههای دیگر نکات منفی را ببینند وهیچ یک از گزینه ها مناسب آنها نباشد. احتمالا چنین افرادی پس از تفکر عمیق تر گزینه مناسبی را خواهند یافت ).

2 ـ بحث آزاد: نکات منفی دموکراتی

کدام جنبه دموکراسی بنظرتان سخت یا مسئله ساز می رسد؟ کدامین نتایج منفی، حاصل برقراری دموکراسی در انجمن، محل کار، اتحادیه، شهرداری و یا کشور شما خواهد بود؟

1- هرج و مرج

2- کسی حاضر به قبول مسئولیت نیست

3- تصمیم گیری بدتر

4- و غیره

3 – جمع بندی

توجه شرکت کنندگان را به این نکته معطوف دارید که کدام گروه بحث از موا رد فوق بیشترین یا کمترین شرکت کننده را بخود جلب نموده است .

نظرات

– درمبحث اول معمولا مورد “شرکت عموم” بیشترین ومورد” پشتوانه اکثریت از مدیریت/ رهبری” کمترین شرکت کننده را بخود جلب می نماید.

– این راه کارها می توانند برای شروع یک روند طولانی و رده بندی شده در راه دموکراسی مورد استفاده قرار گیرند. چنانچه افراد شرکت کننده علاقه کمتری نسبت به گزینه” پشتوانه  اکثریت ازمدیریت/ رهبری”  که ـ بر مبنای قواعد و برداشت غربی هسته اصلی  دموکراسی است ـ نشان می دهند، بهتر است این مسئله در آینده مجددا مورد بحث قرار گیرد.

Share:Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
پست شده در الفبای دموکراسی, کاربرد